0
Mục tiêu: Nghiên cứu này nhằm đặc trưng hóa đặc điểm chuyển hóa (metabolomic) trong huyết tương của heo nái có sự khác biệt về tổng số heo con sinh sống và tổng số heo con cai sữa trong suốt bốn lứa đẻ đầu tiên.
Phương pháp: Mẫu huyết tương được thu thập tại thời điểm giết mổ, vào 12–15 ngày sau động dục sau cai sữa của lứa đẻ thứ tư (giai đoạn hoàng thể), từ 120 heo nái có năng suất sinh sản ổn định về số heo con còn sống và số heo con cai sữa ở tất cả các lứa đẻ. Dựa trên tổng số heo con còn sống trung bình trong suốt bốn lứa đẻ (born alive, ba), heo nái được chia thành ba nhóm: cao (H; 61 con), trung bình (M; 50 con) và thấp (L; 39 con). Tương tự, dựa trên tổng số heo con cai sữa trung bình (weaned, wn), heo nái được chia thành hai nhóm: cao (H; 50 con) và thấp (L; 34 con). Từ đó hình thành 6 nhóm, mỗi nhóm gồm 20 heo nái: HH, HL, MH, ML, LH và LL, trong đó ký tự thứ nhất biểu thị nhóm theo số heo con còn sống, còn ký tự thứ hai biểu thị nhóm theo số heo con cai sữa. Các mẫu huyết tương được phân tích bằng sắc ký lỏng siêu hiệu năng ghép khối phổ (UPLC-MS) ở cả chế độ ion hóa dương và ion hóa âm nhằm xác định các hợp chất tiềm năng. Phân tích phương sai (ANOVA) kết hợp hiệu chỉnh tỷ lệ phát hiện sai (false discovery rate, FDR) được sử dụng để đánh giá sự khác biệt về các hợp chất giữa các nhóm.
Kết quả: Phân tích UPLC-MS ở chế độ ion hóa âm phát hiện 92 hợp chất có sự khác biệt giữa các nhóm, trong khi chế độ ion hóa dương phát hiện 644 hợp chất khác biệt. Có 25 hợp chất tiềm năng khác biệt giữa các nhóm LL và ML so với các nhóm HH và MH. Một hợp chất thứ cấp có nguồn gốc vi khuẩn, có cấu trúc tương tự saponin và được định danh tạm thời là MK-800-62F1, cùng với một axit béo đã được chú giải là lignoceroylsphingosine, có hàm lượng cao hơn ở các heo nái nhóm HH. Ngược lại, nhiều hợp chất có khả năng thuộc nhóm axit béo, eicosanoid và steroid có cường độ tín hiệu cao hơn ở các nhóm LL và LH. Một số hợp chất eicosanoid đã được chú giải, bao gồm leukotriene B4, 5(S)-HETE, 15(S)-HpETE và một sản phẩm của PGF1α, có thể được sinh tổng hợp trong máu để đáp ứng với các kích thích gây viêm. Ngoài ra, các hợp chất có khả năng thuộc nhóm steroid cũng cho cường độ tín hiệu cao hơn trong huyết tương của các heo nái nhóm LL và LH, bao gồm các steroid có hoạt tính thần kinh như corticosteroid và allopregnanolone, cũng như các dẫn xuất tiềm năng của testosterone và progesterone.
Kết luận: Kết quả đặc trưng hóa hồ sơ chuyển hóa trong huyết tương của heo nái sau lứa đẻ thứ tư có sự khác biệt về tổng số heo con còn sống và tổng số heo con cai sữa cho thấy những đặc điểm riêng biệt có thể liên quan đến nhiều hệ thống sinh lý, bao gồm hệ miễn dịch, quá trình chuyển hóa và hệ nội tiết. Các nghiên cứu tiếp theo nhằm xác nhận các hợp chất này và đánh giá chúng trên heo cái hậu bị có thể giúp xác định những chỉ thị sinh học có giá trị trong việc dự đoán năng suất sinh sản suốt đời.
Rempel LA, Nonneman DJ. Nontargeted plasma metabolomics associated with sow lifetime productivity traits. Journal of Animal Science, Volume 104, 2026, skag003. https://doi.org/10.1093/jas/skag003