Świat wciąż nie inwestuje wystarczających środków w zdrowie zwierząt, mimo coraz liczniejszych dowodów wskazujących, że koszty braku działań znacznie przewyższają koszty profilaktyki – wynika z corocznego raportu State of the World’s Animal Health opublikowanego przez Światową Organizację Zdrowia Zwierząt (WOAH).
W raporcie podkreślono, że choroby zwierząt powodują każdego roku straty przekraczające 20% światowej produkcji zwierzęcej. Skutki te są najbardziej dotkliwe w krajach o niskich i średnich dochodach, gdzie zdrowie zwierząt odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu źródeł dochodu, bezpieczeństwa żywnościowego i odporności gospodarczej. Jednocześnie niedostatecznie finansowane systemy mają trudności z wczesnym wykrywaniem chorób i reagowaniem na nie, a także z utrzymaniem odpowiednich standardów dobrostanu zwierząt.

Niedawne ograniczenia budżetów pomocy międzynarodowej dodatkowo zwiększają tę presję. Pomoc rozwojowa przeznaczona na ochronę zdrowia zmniejszyła się w 2025 r. do około 39,1 mld USD, przy czym na zdrowie zwierząt przypada mniej niż 2,5% tej kwoty. W tej sytuacji wzmacnianie systemów ochrony zdrowia zwierząt – wspólnej infrastruktury chroniącej zarówno przed naturalnie pojawiającymi się chorobami, przypadkowym uwolnieniem patogenów, jak i celowymi zagrożeniami biologicznymi – pozostaje niedofinansowane, mimo ich kluczowej roli w zarządzaniu zagrożeniami transgranicznymi, w tym chorobami nowo pojawiającymi się i zagrożeniami biologicznymi.
Raport wskazuje, że dostosowanie służb weterynaryjnych we wszystkich krajach do międzynarodowych standardów kosztowałoby około 2,3 mld USD rocznie, czyli mniej niż 0,05% z 3,6 bln USD strat gospodarczych przypisywanych pandemii COVID-19 w 2020 r. Choroba ta najprawdopodobniej miała źródło zwierzęce, chociaż jej dokładne pochodzenie i droga przeniesienia na ludzi nie zostały ostatecznie ustalone.
Siedemdziesiąt pięć procent nowo pojawiających się chorób zakaźnych u ludzi ma swoje źródło u zwierząt, co sprawia, że systemy ochrony zdrowia zwierząt stanowią pierwszą linię obrony świata przed ogniskami chorób, w tym potencjalną kolejną pandemią. Raport wskazuje jednak, że systemy te znajdują się pod coraz większą presją – w 18% niedawno ocenianych krajów odnotowano spadek potencjału służb weterynaryjnych, a w 22% spadek potencjału personelu pomocniczego w sektorze weterynaryjnym.
Na podstawie danych z 54 krajów i terytoriów ocenionych przez WOAH oszacowano, że aby pokryć rzeczywiste roczne koszty skutecznego funkcjonowania służb weterynaryjnych, konieczne byłoby zwiększenie ich budżetów średnio o 52%. Program WOAH Performance of Veterinary Services Pathway (PVS) zapewnia krajom niezależną ocenę ich systemów ochrony zdrowia zwierząt oraz dostosowany do ich potrzeb plan poprawy. Pozytywnym sygnałem jest fakt, że po przeprowadzeniu ostatnich działań w ramach PVS ponad połowa uczestniczących krajów zgłosiła zwiększenie środków finansowych.
W raporcie wezwano rządy do zwiększenia finansowania systemów ochrony zdrowia zwierząt oraz uwzględnienia ich w szerszych strategiach dotyczących zdrowia, gospodarki i bezpieczeństwa. Partnerów rozwojowych wezwano do ukierunkowania finansowania na długoterminową profilaktykę zamiast reagowania dopiero w sytuacjach kryzysowych, natomiast instytucje finansowe i sektor prywatny – do uznania zdrowia zwierząt za inwestycję o dużym znaczeniu i potencjale oddziaływania.
Lipiec 6, 2026/ WOAH.
https://rr-americas.woah.org/



