EU thúc đẩy phát triển ngành chăn nuôi và tăng cường tự chủ nguồn protein

Ủy ban châu Âu (EC) đã thông qua Chiến lược Chăn nuôi (Livestock Strategy) nhằm bảo đảm ngành chăn nuôi của châu Âu tiếp tục duy trì sức mạnh và khả năng chống chịu trong dài hạn. Đây là chiến lược đầu tiên được xây dựng riêng cho lĩnh vực này, đề ra các hành động nhằm hỗ trợ người chăn nuôi ứng phó với những thách thức về kinh tế, môi trường và thị trường.

Tầm nhìn dài hạn của chiến lược khẳng định vai trò thiết yếu của ngành chăn nuôi bền vững đối với tương lai của châu Âu, góp phần bảo đảm an ninh lương thực và hỗ trợ phát triển các cộng đồng nông thôn với những đặc thù đa dạng.

Chiến lược Chăn nuôi tập trung vào năm ưu tiên chính:

• 1. Xây dựng ngành chăn nuôi có khả năng chống chịu và sẵn sàng ứng phó với khủng hoảng. Ủy ban châu Âu sẽ tăng cường năng lực chuẩn bị nhằm giảm thiểu rủi ro và giúp người chăn nuôi phục hồi nhanh hơn sau các cuộc khủng hoảng. Các công cụ quản lý rủi ro sẽ được củng cố, đồng thời EC sẽ xem xét xây dựng một cơ chế mới về bảo hiểm và tái bảo hiểm. Bên cạnh đó, EC sẽ hỗ trợ các quốc gia thành viên trong việc kiểm soát tác động của dịch bệnh trên động vật thông qua tăng cường phòng ngừa, phát hiện sớm và ứng phó kịp thời. Đầu tư nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu cũng tiếp tục là những ưu tiên quan trọng.
• 2. Nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành chăn nuôi trong và ngoài EU. Ủy ban sẽ thúc đẩy khả năng sinh lời, khuyến khích đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh cũng như tính bền vững của ngành chăn nuôi. Bên cạnh vai trò của ngân sách EU trong giai đoạn tới, EC sẽ xem xét các giải pháp cải thiện khả năng tiếp cận nguồn vốn nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang hệ thống chăn nuôi không sử dụng lồng nuôi, đồng thời thúc đẩy các dự án về kinh tế tuần hoàn, kinh tế sinh học, tận dụng sinh khối và đơn giản hóa các thủ tục cấp phép. Với mục tiêu bảo đảm sự công bằng trong toàn chuỗi giá trị, chiến lược đặc biệt chú trọng thu nhập công bằng cho người chăn nuôi và đảm bảo tính có đi có lại trong thương mại quốc tế. Để đạt được điều này, EC sẽ thúc đẩy hài hòa các tiêu chuẩn sản xuất, đặc biệt là về phúc lợi động vật, phù hợp với các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Đồng thời, các hoạt động ngoại giao nông sản thực phẩm cũng sẽ được tăng cường nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường.
• 3. Thúc đẩy ngành chăn nuôi phát triển bền vững. Do hoạt động chăn nuôi có sự khác biệt giữa các vùng, chiến lược áp dụng cách tiếp cận linh hoạt nhằm giải quyết các thách thức về phát triển bền vững. EC đề xuất sửa đổi có mục tiêu các quy định về phúc lợi động vật đối với gà đẻ, gà thịt và heo, dựa trên các bằng chứng khoa học, đồng thời đi kèm lộ trình chuyển đổi phù hợp và cơ chế hỗ trợ tài chính. EU cũng sẽ xây dựng phương pháp thống nhất để tính toán phát thải khí nhà kính từ hoạt động chăn nuôi ở cấp trang trại, thúc đẩy các biện pháp giảm phát thải, quản lý dinh dưỡng và sử dụng tài nguyên theo hướng tuần hoàn, bền vững. Ngoài ra, chiến lược sẽ tăng cường sự hợp tác trong toàn chuỗi giá trị từ người chăn nuôi đến nhà sản xuất, qua đó hỗ trợ các mục tiêu về phát triển bền vững và kinh tế - xã hội của ngành.
• 4. Phát triển ngành chăn nuôi phù hợp với mọi loại hình trang trại và mọi vùng. Chiến lược nhấn mạnh mối liên kết chặt chẽ giữa hoạt động chăn nuôi và phát triển nông thôn, khi ngành này mang lại nhiều lợi ích về kinh tế, môi trường và xã hội. Ủy ban sẽ phối hợp với các quốc gia thành viên xây dựng kế hoạch khôi phục hoạt động chăn nuôi bền vững tại các khu vực dễ bị tổn thương, đặc biệt là những vùng có nguy cơ bị bỏ hoang, với sự hỗ trợ của Đài quan sát đất đai (Land Observatory) và các chính sách dân số của EU. Song song đó, một lộ trình phát triển các cơ sở giết mổ quy mô nhỏ hoặc lưu động sẽ được xây dựng nhằm thúc đẩy chuỗi giá trị chăn nuôi tại địa phương, giảm nhu cầu vận chuyển động vật và góp phần phục hồi kinh tế nông thôn.
• 5. Khẳng định chất lượng vượt trội của ngành chăn nuôi châu Âu. Ủy ban coi chất lượng là lợi thế chiến lược của ngành chăn nuôi châu Âu. EC sẽ nâng cao giá trị và khả năng nhận diện sản phẩm thông qua việc tăng cường ghi nhãn xuất xứ của EU và các chương trình chứng nhận chất lượng. Đồng thời, một Chương trình Chất lượng Xuất sắc của châu Âu sẽ được xây dựng nhằm ghi nhận những sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn cao hơn về chất lượng, tính bền vững và các đặc tính sản xuất riêng biệt. Ngoài ra, EU sẽ tiếp tục thúc đẩy tiêu thụ các sản phẩm chăn nuôi bền vững thông qua các chương trình xúc tiến thương mại, chỉ dẫn địa lý, chiến dịch "Buy European" và hệ thống sản xuất hữu cơ.

Song song với Chiến lược Chăn nuôi, Ủy ban châu Âu cũng công bố Kế hoạch Hành động về Protein (Protein Action Plan). Hai sáng kiến này hướng tới mục tiêu giảm phụ thuộc vào các nguồn cung chiến lược từ bên ngoài, tăng cường an ninh lương thực và xây dựng một hệ thống nông sản thực phẩm châu Âu vững mạnh, có khả năng chống chịu cao và mang tính chiến lược hơn. Kế hoạch Hành động về Protein đặt mục tiêu tăng sản lượng và mở rộng sử dụng các nguồn protein được sản xuất ngay trong EU. Năm 2025, chỉ khoảng 25% nguồn protein từ cây có dầu và cây giàu protein được cung cấp từ nội khối. Đến năm 2035, tỷ lệ này được đặt mục tiêu nâng lên 35%. Để đạt được mục tiêu đó, EC sẽ hỗ trợ mở rộng sản xuất cây trồng giàu protein tại châu Âu và nâng cao năng lực cạnh tranh của các nguồn protein sản xuất trong EU. Đồng thời, bằng cách ghi nhận mối liên kết chặt chẽ giữa các chuỗi giá trị thực phẩm, thức ăn chăn nuôi, năng lượng và công nghiệp, kế hoạch sẽ thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đầu tư, đa dạng hóa khẩu phần ăn và tăng cường giám sát mức độ phụ thuộc của EU vào các nguồn protein từ bên ngoài.