Mô hình đa vật chủ mô phỏng sự phát sinh và kiểm soát dịch tả heo châu Phi tại Romania

Đại dịch dịch tả heo châu Phi (ASF) đang diễn ra đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho các quốc gia bị ảnh hưởng, trong khi dịch bệnh vẫn tiếp tục lan rộng dù nhiều biện pháp kiểm soát quyết liệt đã được triển khai. Khả năng lây truyền giữa các loài, đặc biệt giữa heo rừng và heo nuôi, càng làm cho công tác kiểm soát trở nên phức tạp hơn. Tuy nhiên, vai trò của hình thức lây truyền này trong quá trình lan rộng của dịch vẫn chưa được hiểu đầy đủ.

Mục tiêu và phương pháp: Trong nghiên cứu này, nhóm tác giả đã xây dựng và hiệu chỉnh một mô hình lây truyền cơ học đa vật chủ dựa trên làn sóng ASF đầu tiên tại Romania (từ tháng 6 đến tháng 12/2018), nhằm phân tích quá trình lây lan của dịch bệnh và đánh giá hiệu quả của các biện pháp kiểm soát giả định khác nhau.

Kết quả: Kết quả ước tính cho thấy 60% số ổ dịch tại các trang trại (khoảng tin cậy 95%: 27–83%) có liên quan đến các trang trại đang bùng phát dịch khác; 27% (5,3–67%) liên quan đến quần thể heo rừng nhiễm ASF; 13% (1,9–27%) bắt nguồn từ các nguồn lây bên ngoài. Đối với heo rừng: 39% các quần thể nhiễm bệnh (3,8–93%) được cho là có nguồn gốc từ các trang trại đang bùng phát dịch; 61% (7,3–96%) có liên quan đến các quần thể heo rừng nhiễm bệnh khác. Ngoài ra, các khu vực có điều kiện sinh cảnh thuận lợi được ghi nhận có mức độ cảm nhiễm và khả năng lây lan cao hơn so với các khu vực sinh cảnh không thuận lợi. Trong số các chiến lược kiểm soát được đánh giá, việc tiêu hủy đàn heo nuôi theo hình thức phản ứng nhanh hoặc phòng ngừa cho thấy hiệu quả lớn nhất trong việc giảm quy mô cuối cùng của dịch trên đàn heo nuôi.

Kết luận: Những kết quả này cung cấp bằng chứng định lượng cho thấy lây truyền giữa các loài là một động lực quan trọng thúc đẩy sự lan rộng của ASF, đồng thời là mục tiêu cần được ưu tiên trong các chiến lược kiểm soát tổng thể. Mô hình được xây dựng trong nghiên cứu cũng cung cấp một công cụ linh hoạt, có thể triển khai nhanh nhằm hỗ trợ xây dựng chính sách giám sát và ứng phó dịch bệnh tại các khu vực có nguy cơ cao.