Biến động theo thời gian và sự khác biệt trong cùng một trang trại của các chỉ số phúc lợi động vật ở heo nuôi thịt

Các quy trình Welfare Quality® (WQ®) được áp dụng rộng rãi để đánh giá và chứng nhận phúc lợi động vật tại trang trại. Tuy nhiên, các quy trình này chỉ phản ánh một thời điểm đánh giá, đòi hỏi nhiều thời gian thực hiện, chỉ đánh giá trên một phần đàn và để bảo đảm tính nhất quán giữa người đánh giá, cần phải được đào tạo liên tục. Đối với heo nuôi thịt, những thay đổi liên tục về sinh lý và hành vi trong suốt chu kỳ nuôi có thể ảnh hưởng đến tính nhất quán của việc theo dõi theo thời gian, từ đó làm giảm độ tin cậy của phương pháp đánh giá.

Mục tiêu: Nghiên cứu này nhằm đánh giá sự biến động theo thời gian của các nguyên tắc, tiêu chí và chỉ tiêu đánh giá trong bộ quy trình WQ® đối với heo nuôi thịt, đồng thời đánh giá mức độ biến động trong cùng một trang trại (giữa các dãy chuồng) của một số chỉ tiêu được lựa chọn.

Phương pháp: Toàn bộ quy trình WQ® được áp dụng hai tuần một lần trong suốt giai đoạn nuôi thịt tại hai dãy chuồng riêng biệt của cùng một trang trại, do cùng hai đánh giá viên đã được đào tạo thực hiện (lần lượt 7 và 8 lần đánh giá). Dữ liệu được phân tích mô tả theo thời gian; mối liên hệ giữa các chỉ tiêu được đánh giá bằng hệ số tương quan Spearman. Sự biến động giữa các dãy chuồng đối với một số chỉ tiêu được đánh giá ở mỗi lần khảo sát bằng kiểm định hoán vị về tính độc lập (permutation test for independence).

Kết quả: Một số chỉ tiêu, tiêu chí và nguyên tắc cho thấy sự biến động tùy thuộc vào thời điểm đánh giá trong suốt giai đoạn nuôi. Trong số các nguyên tắc, "điều kiện chuồng nuôi tốt" (good housing) là yếu tố biến động mạnh nhất theo thời gian, chủ yếu do điểm số của hai tiêu chí "sự thoải mái tại khu vực nghỉ ngơi" (comfort around resting) và "khả năng di chuyển dễ dàng" (ease of movement) giảm đáng kể theo thời gian. Mặc dù nguyên tắc "sức khỏe tốt" (good health) có điểm số tuyệt đối ổn định nhất, nhưng vẫn có một lần đánh giá tại một trong hai dãy chuồng khiến mức phân loại thay đổi. Trong khi đó, hai nguyên tắc "dinh dưỡng tốt" (good feeding) và "hành vi phù hợp" (appropriate behaviour) duy trì ổn định về mức phân loại trong suốt quá trình nghiên cứu. Ở cấp độ tiêu chí và chỉ tiêu đánh giá, mức độ biến động lớn hơn so với cấp độ nguyên tắc. Đối với sự khác biệt giữa các dãy chuồng trong cùng một trang trại, các chỉ tiêu thuộc bốn nhóm điều kiện có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê ở ít nhất một lần đánh giá, trong đó "mức độ sợ hãi con người" (fear of humans) là chỉ tiêu biến động thường xuyên nhất.

Kết luận: Nghiên cứu cho thấy kết quả đánh giá theo bộ quy trình WQ® có thể thay đổi tùy thuộc vào thời điểm tiến hành đánh giá trong suốt giai đoạn nuôi thịt. Sự biến động theo thời gian cũng như sự khác biệt giữa các dãy chuồng trong cùng một trang trại cho thấy cần có thêm các nghiên cứu nhằm nâng cao độ tin cậy của các quy trình đánh giá phúc lợi động vật.