Từ heo mẹ đến heo con: ảnh hưởng lâu dài của hệ vi sinh vật ở heo mẹ

Do vai trò quan trọng của heo trong nông nghiệp và nghiên cứu y sinh, việc thúc đẩy sức khỏe đàn heo là rất cần thiết. Hệ vi sinh vật đường ruột cân bằng đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển miễn dịch, chuyển hóa và khả năng kháng tác nhân gây bệnh, phụ thuộc lớn vào việc thiết lập hệ lợi khuẩn tối ưu ban đầu. Điều này đặc biệt rõ trong các giai đoạn đầu đời như theo mẹ và cai sữa, khi những xáo trộn có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe lâu dài. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ vi sinh vật trong những giai đoạn này là nền tảng quan trọng để nâng cao sức khỏe đàn heo.

Mục tiêu: Nghiên cứu này nhằm làm rõ ảnh hưởng của heo mẹ đến sự phát triển hệ vi sinh vật ở heo con trong giai đoạn bú mẹ – cai sữa, đồng thời đánh giá đa dạng vi sinh vật, thành phần hệ vi sinh và các yếu tố ảnh hưởng khác như tuổi, cá thể heo con và quá trình cai sữa.

Phương pháp: Mẫu ngoáy trực tràng được thu từ 18 cặp heo mẹ – heo con tại nhiều thời điểm, từ 7 ngày sau sinh đến 10 ngày sau cai sữa, và được phân tích bằng kỹ thuật giải trình tự gen 16S rRNA.

Kết quả: Độ đa dạng α tăng đáng kể theo tuổi của heo con và ổn định sau cai sữa, trong khi ảnh hưởng từ heo mẹ và sự khác biệt giữa các cá thể heo con góp phần tạo nên sự biến động trước cai sữa. Sau cai sữa, độ đa dạng α chịu ảnh hưởng của môi trường chuồng nuôi (đóng góp 14,5–16% sự khác biệt giữa các cá thể) hơn là tuổi. Cả heo mẹ (~9,6%) và tuổi của heo con (20–30%) đều ảnh hưởng đáng kể đến độ đa dạng β của hệ vi sinh trong toàn bộ thời gian nghiên cứu. Ngoài ra, tại thời điểm 10 ngày sau cai sữa, ảnh hưởng đáng kể từ các heo nuôi cùng ô chuồng lên độ đa dạng β của hệ vi sinh ở heo con cũng được ghi nhận (~24,6%). Phân tích truy vết nguồn gốc cho thấy sự đóng góp đáng kể của heo mẹ vào hệ vi sinh của heo con ở ngày thứ 7 (31,68%), giảm dần theo thời gian nhưng vẫn duy trì ở mức 13,33% sau cai sữa. Hệ vi sinh của heo con thể hiện tính ổn định theo thời gian, với khoảng 22,55 – 61,23% vi khuẩn được duy trì từ các giai đoạn trước đó. Các cá thể cùng ô chuồng đóng góp 53,54% hệ vi sinh ở thời điểm 10 ngày sau cai sữa. Ngoài ra, 68,32% hệ vi sinh của heo con ở ngày thứ 7 có nguồn gốc từ các nguồn không được đưa vào nghiên cứu, giảm xuống còn 37,6% ở thời điểm 10 ngày sau cai sữa. Phân tích ở mức biến thể trình tự amplicon (ASV) cho thấy phần lớn các ASV được truyền từ heo mẹ trước cai sữa vẫn tồn tại đến thời điểm cuối của nghiên cứu, bao gồm cả vi khuẩn có lợi và các tác nhân cơ hội gây bệnh.

Kết luận: Nghiên cứu này cho thấy ảnh hưởng đáng kể của hệ vi sinh vật ở heo mẹ đối với sự phát triển hệ vi sinh đường ruột ở heo con, tác động đến cả tính đa dạng và thành phần hệ vi sinh. Các vi khuẩn có lợi được truyền từ heo mẹ sang heo con và tiếp tục tồn tại trong các giai đoạn phát triển đầu đời, qua đó nhấn mạnh tác động lâu dài của hệ vi sinh vật ở heo mẹ cũng như tầm quan trọng của sự thiết lập hệ vi sinh ban đầu đối với sức khỏe heo con.