Straty ekonomiczne związane z PRRS we Francji

Zespół rozrodczo-oddechowy świń (PRRS) ma duży wpływ na wydajność produkcji świń. Precyzyjne określenie wpływu ekonomicznego na poziomie stada jest trudne ponieważ wpływa na to wiele czynników:

• Typ fermy: produkcja w cyku zamkniętym, produkcja warchlaków, tuczarnia?
• Etap zakażenia fermy wirusem PRRS: świeże zakażenie w pełni wrażliwej (naiwnej) populacji, zakażenie enzootyczne utrzymujące się od dłuższego czasu?
• Dynamika krążenia PRRSV: jeśli ferma jest zakażona już przez dłuższy czas, czy stado loch jest stabilne czy niestabilne?
• Ogólny poziom zdrowotny fermy: PRRS ma mniejszy wpływ w fermach wolnych od Mycoplasma hyopneumoniae niż w fermach zakażonych tą bakterią.

W niniejszym artykule chcielibyśmy przybliżyć czytelnikom problem strat w produkcji świń związanych z PRRS na podstawie wyników trzech badań przeprowadzonych we Francji.

1. W 2005 roku francuska organizacja ACERSA określiła straty związane z zakażeniem PRRSV w naiwnych ferm na 30 Euro w przeliczeniu na lochę, wynikające z zaburzeń w rozrodzie, ronień i wysokiej śmiertelności na porodówkach. Straty w okresie poodsadzeniowym i tuczu, wynikające z wyższej śmiertelności, pogorszenia konwersji paszy i średnich dziennych przyrostów, określono na 84 Euro w przeliczeniu na lochę. Łącznie, we francuskich naiwnych fermach straty w pierwszym roku od zakażenia PRRSV wyniosły około 114 Euro, w przeliczeniu na lochę.

2. W 2007 roku organizacja OVS przeprowadziła badania nad PRRS w Bretanii. Wpływ ekonomiczny PRRS analizowany był w 22 fermach:

• 6 ferm
• 6 fermach wolnych od PRRSach zakażonych PRRSV, stabilnych (program szczepień loch, brak zakażeń u warchlaków, zmienne występowanie zakażeń u tuczników)
• 6 fermach zakażonych PRRSV, niestabilnych (brak szczepień, krążenie PRRSV we wszystkich grupach tuczników i niekiedy u warchlaków)

Analizom poddano współczynnik konwersji paszy, średnie dzienne przyrosty od odsadzenia do uboju, liczbę odsadzonych prosiąt/locha/rok, liczbę sprzedanych tuczników/locha/rok, liczbę urodzonych prosiąt, odsetek śmiertelności warchlaków i tuczników, koszt opieki weterynaryjnej i leczenia w przeliczeniu na 100 kg tuszy. Wyniki badań przedstawiono w tabeli 1.

Tabela 1 : Średnie "koszty PRRS" rocznie w przeliczeniu na lochę, lub na 100 kg tuszy, w 6 fermach ze stabilnym lub stabilnym PRRS w porównaniu do 6 ferm wolnych od PRRS (OVS, Bretania 2007). IC: przedział ufności.

	Fermy stabilne			Fermy niestabilne
	Średnio	IC 95%		Średnio	IC 95%
€/locha/rok	17	29.6	60.7	62.7	18.9	106.6
€/100kg tuszy	1.91	1.6	3.28	3.4	1.02	5.77

3. Ocena strat związanych z PRRS i kosztów zwalczania w jednej ferm będących pod naszą opieką.

Badanie przeprowadzono w fermie o cyklu zamkniętym liczącej 452 loch (porody co dwa tygodnie, odsadzanie prosiąt w wieku 21 dni). Loszki kupowano w wadze 110 kg i utrzymywano na kwarantannie przez 7 tygodni przed wprowadzeniem do stada.

Po rozpoznaniu zakażenia PRRSV w końcu 2010 roku, między majem i grudniem 2011 roku wdrożono program stabilizacji stada. Zastosowano następujące zabiegi:

• Dwukrotne szczepienie dywanowe wszystkich świń szczepionką żywą atenuowaną przeciw PRRS, w odstępie 4 tygodni (lochy, warchlaki, tuczniki)
• Dwukrotne szczepienie szczepionką żywą przeciw PRRS kolejnych grup prosiąt po odsadzeniu, prowadzone przez 20 tygodni
• Poprawa bioasekuracji wewnętrznej, szczególnie w zakresie przepływu świń i personelu, higieny, stosowania igieł i aklimatyzacji loszek.

W celu określenia zwrotu nakładów wpływ ekonomiczny postępowania obliczono na podstawie analizy przyrostów i konwersji paszy.

W tym celu uśredniono ceny paszy i świń w latach 2010-2012.

W tabeli 2 przedstawiono całkowitą wagę tusz wyprodukowanych przed i po wprowadzeniu programu stabilizacji, oraz ewolucję kosztów zmiennych: zużycie paszy, koszty leczenia (włączając w to koszty szczepienia przeciw PRRS: 18 000 Euro). Zysk obliczono odejmując koszty paszy i opieki zdrowotnej od wartości sprzedaży.

Mimo wysokiej ceny szczepień przeciw PRRSV (40 Euro/lochę w 2011 roku), nakłady zwróciły się po ustabilizowaniu stada, dzięki zwiększonej produkcyjności stada i lepszej konwersji paszy. W stadzie tym, straty związane z wybuchem PRRS określono na 185 Euro/lochę.

Tabela 2: Efekty ekonomiczne PRRS obliczone na podstawie zwrotu nakładów na przeprowadzenie programu stabilizacji stada.

	2010	2012
Liczba świń sprzedanych/locha/rok	23.3	25.5
Waga wyprodukowanego żywca/locha/rok	2719 kg	2886 kg
Wzrost przyrostów/kg tuszy (€)	0.156 €	0.143 €
Średnia liczba loch (2010-2011-2012)	452
Całkowity współczynnik konwersji paszy	2.93	2.74
Koszty opieki zdrowotnej/locha (€) (włączając koszty szczepień przeciw PRRS)	148 €	133 €
Średnia cena kg tuszy (2010-2011-2012)	1.30 €
Średnia cena kg paszy (2010-2011-2012)	0.24 €
Zysk = [Sprzedaż] – [(Koszt paszy + Koszt opieki zdrowotnej)] (€)	437 776	522 063
Wzrost zysku w porównaniu do roku 2010 (€)		84 288 €
Wzrost zysku w przeliczeniu na lochę w porównaniu do roku 2010		185 €

Wnioski

Koszty związane z wybuchem i utrzymywaniem się PRRS w fermach świń są trudne do jednoznacznego określenia nawet w tym samym kraju oraz typie i stanie zdrowotnym fermy, co wynika ze zmiennej dynamiki zakażeń. W obliczeniach kosztów powinno się wykorzystywać cały szereg parametrów. W prezentowanych trzech badaniach poziom strat związanych z PRRS wahał się od 17 do 185 Euro/lochę/rok!