Komisja Europejska proponuje pakiet wsparcia o wartości 540 mln euro oraz środki finansowe dla rolników dotkniętych kryzysem na rynku nawozów.

W ostatnich miesiącach napięcia geopolityczne oraz zakłócenia w łańcuchach dostaw doprowadziły do wzrostu cen nawozów w całej Europie. W odpowiedzi na tę sytuację Komisja Europejska proponuje dwa konkretne działania krótkoterminowe. Po pierwsze, Komisja przewiduje wsparcie finansowe dla rolników, którzy muszą zakupić nawozy, aby zabezpieczyć produkcję w nadchodzącym sezonie. W najbliższych tygodniach Komisja zamierza uruchomić łącznie 540 mln euro. Na początku tego tygodnia zaproponowano zwiększenie rezerwy rolnej o dodatkowe 300 mln euro z budżetu UE na 2026 r., oprócz środków już pozostających w rezerwie. Państwa członkowskie będą mogły zwiększyć tę kwotę o maksymalnie 200% środków krajowych, co oznacza, że całkowite dostępne wsparcie finansowe może osiągnąć nawet 1,5 mld euro.

Po drugie, Komisja proponuje ukierunkowane zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej (WPR), które umożliwią państwom członkowskim szybsze i bardziej elastyczne udzielanie wsparcia rolnikom w zakresie dostępu do nawozów. Środki te obejmują:

• nowy mechanizm wsparcia płynności finansowej w ramach rozwoju obszarów wiejskich, przeznaczony na pomoc kryzysową,
• możliwość wcześniejszej wypłaty płatności bezpośrednich dla rolników przez państwa członkowskie,
• oraz możliwość dostosowania przez państwa członkowskie budżetu przeznaczonego na płatności bezpośrednie w roku kalendarzowym 2027.

Nowy mechanizm wsparcia płynności finansowej może być współfinansowany do poziomu 65% ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i obejmować niewykorzystane fundusze, które w przeciwnym razie mogłyby przepaść. Państwa członkowskie będą mogły uzupełnić to wsparcie finansowaniem krajowym do poziomu 200%. Aby przyspieszyć wdrażanie pomocy i ograniczyć obciążenia administracyjne, wsparcie może być wypłacane w formie stałej kwoty na hektar oraz realizowane za pośrednictwem Planów Strategicznych WPR.

W odniesieniu do wcześniejszych wypłat płatności bezpośrednich państwa członkowskie będą mogły przekazywać je przed 16 października, stosując wyższy poziom zaliczek, co ma pomóc rolnikom w poprawie płynności finansowej.

Wreszcie proponowane rozwiązania zapewnią państwom członkowskim dodatkową elastyczność w łagodzeniu skutków wysokich cen nawozów poprzez możliwość dostosowania alokacji środków na płatności bezpośrednie w roku kalendarzowym 2027.