UE – Zboża: Czego można się spodziewać do 2035 roku

Plony pszenicy mają potencjał wzrostu

Do 2035 r. plony jęczmienia i kukurydzy mają pozostać stabilne w porównaniu z latami 2023–2025, natomiast łączne plony pszenicy mogą powrócić do wyższych poziomów z lat 2013–2015, przy wzroście rzędu 0,1% rocznie. Ewentualne negatywne skutki dla plonów w nadchodzących latach będą prawdopodobnie wynikać z coraz częstszych ekstremalnych zjawisk pogodowych,
zwiększania areału upraw prowadzonego w systemach o niższych plonach (np. rolnictwo ekologiczne) oraz negatywnego wpływu kosztów i dostępności środków produkcji. Ceny nawozów azotowych mogą być dotknięte przez CBAM oraz nowe cła na Rosję i Białoruś, co potencjalnie ograniczy ich stosowanie. Z drugiej strony efekty te mogą zostać zrównoważone przez pozytywne innowacje zwiększające plony, takie jak technologie łagodzące skutki zmian klimatu i zrównoważone praktyki, wspierane politycznie. Dodatkowe pozytywne zmiany plonów mogą wynikać z dalszego zmniejszania różnic w wydajności między wschodnimi i zachodnimi krajami UE, choć kurczenie się tej luki będzie miało mniejszy wpływ niż w przeszłości. Poprawa plonów pszenicy będzie również napędzana znaczeniem tej uprawy dla UE oraz wysiłkami podejmowanymi w celu doskonalenia odmian pszenicy, aby wspierać odbudowę po niskoplonnych sezonach 2023–2025.

Ograniczony wzrost całkowitej produkcji zbóż przy spodziewanym wzroście zbóż mniejszych

Do 2035 r. całkowita produkcja zbóż w UE ma wynieść 267,7 mln t (o 0,6% powyżej średniej rocznej produkcji z lat 2023–2025). Produkcja pszenicy ma pozostać stabilna po odbiciu od spadku z lat 2023–2025, przy czym poprawa plonów zrekompensuje zmniejszenie areału
przeznaczonego pod uprawę pszenicy. Zarówno produkcja pszenicy miękkiej, jak i twardej (durum) ma wzrosnąć do 2035 r. o 0,3% względem poziomu z lat 2023–2025, osiągając odpowiednio 120,6 mln t i 7,5 mln t, nadal wyraźnie poniżej poziomów z lat 2013–2015. Produkcja kukurydzy i jęczmienia ma pozostać stabilna na poziomie odpowiednio 60,8 mln t i 49,2 mln t. Poza tymi głównymi zbożami, produkcja pozostałych, tzw. zbóż mniejszych, ma rosnąć silniej, zwiększając się o 0,3% rocznie do 2035 r., głównie za sprawą owsa. Produkcja owsa ma być w 2035 r. o 7,5% wyższa niż w latach 2023–2025, ze względu na rosnący popyt, zwłaszcza na produkty spożywcze.

Konkurencyjny eksport UE

Oczekuje się, że saldo handlu zbożami pozostanie względnie niezmienione między obecnym okresem a 2035 r. Jednak saldo handlu pszenicą miękką i jęczmieniem może nadal rosnąć, odpowiednio o 0,9% i 0,3% rocznie w nadchodzącej dekadzie. Import pszenicy miękkiej ma spadać do 2035 r. (-3,3% rocznie) w związku z większą produkcją krajową w UE, natomiast import kukurydzy może nieznacznie wzrosnąć (0,2% rocznie) wraz z poprawą globalnej dostępności. Jeśli chodzi o ceny zbóż, do 2035 r. prognozuje się ich wzrost o około 1,7% rocznie, pod wpływem wyższych cen nawozów.