Badanie wpływu zabawy na zmienność rytmu serca jako miary pozytywnych stanów emocjonalnych u świń

Zachowania zabawowe są uznawane za wewnętrznie nagradzające dla zwierząt i wywołujące pozytywne stany emocjonalne. Psychofizjologiczny wpływ emocji można oceniać poprzez zmienność rytmu serca (HRV), która stanowi pośrednią miarę równowagi współczulno-przywspółczulnej.

Cel: Badanie miało na celu ocenę wpływu zabawy na częstość akcji serca (HR) oraz parametry HRV (RMSSD, SDNN) u świń. Postawiono hipotezę, że HRV będzie wzrastać w trakcie zabawy oraz bezpośrednio po niej, w porównaniu do poziomu wyjściowego, na skutek dominującej aktywacji nerwu błędnego, co wskazywałoby na pozytywny stan emocjonalny.

Metody: Loszki (n = 32, w wieku 18 i 19 tygodni), utrzymywane w standardowych kojcach z częściowo rusztową podłogą, wybrano z dwóch wariantów zabawowych na poziomie kojca: Nowość (NOV) oraz Kojec zabawowy (PLP). Zwierzęta z grup zabawowych były wychowywane z okresowym stymulowaniem zabawy (3 razy w tygodniu) od 10. tygodnia życia. Do rejestracji HRV zabawa była stymulowana przez 15 minut u par loszek w obrębie danego wariantu, z wykorzystaniem niszczalnych, nowych obiektów podawanych albo w kojcu macierzystym (NOV, 1 m²/świnię), albo w wydzielonej przestrzeni „kojca zabawowego” zapewniającej większą powierzchnię (PLP, 2,9 m²/świnię). HRV mierzono podczas sesji zabawy w trzech kolejnych okresach: (i) poziom wyjściowy (przed epizodem zabawy, bez występowania zabawy), (ii) epizod zabawy (ekspresja zabawy) oraz (iii) okres po zabawie (bezpośrednio po epizodzie zabawy).

Wyniki: Dwadzieścia sześć loszek bawiło się co najmniej raz. Epizody zabawy trwały od 10 do 30 s (10 s: n = 60, 20 s: n = 18, 30 s: n = 6). W epizodach 10-sekundowych, w porównaniu do poziomu wyjściowego, RMSSD było wyższe w trakcie zabawy (p = 0,027) oraz po zabawie (p = 0,015), natomiast SDNN wzrastało w trakcie zabawy (p ≤ 0,001) i po zabawie (p = 0,008) wyłącznie przy występowaniu lokomocji (ruch do przodu: chodzenie lub bieganie). Częstość akcji serca nie różniła się pomiędzy okresami, jednak była wyższa podczas lokomocji (p = 0,003). Epizody 20-sekundowe wykazywały podobne zależności, lecz jedynie na poziomie liczbowym, natomiast w epizodach 30-sekundowych nie stwierdzono różnic w HRV. Rodzaj wariantu zabawowego nie wpływał na HRV.

Wnioski: Wyniki sugerują, że udział w zabawie zwiększa zmienność rytmu serca, a efekt ten utrzymuje się również bezpośrednio po zakończeniu zabawy. Wskazuje to, że zabawa sprzyja występowaniu pozytywnych stanów emocjonalnych u świń. Aktywność fizyczna związana z zabawą wpływa na HRV, a bardziej dynamiczna i energetyczna zabawa obejmująca lokomocję może być dla świń bardziej nagradzająca. Badanie to dostarcza dowodów na możliwość oceny pozytywnych emocji u świń i podkreśla znaczenie włączania nagradzających doświadczeń do konwencjonalnych systemów produkcji.