Wielka Brytania wprowadza nowe przepisy dotyczące uczciwego handlu w sektorze trzody chlewnej

Zgodnie z nowymi przepisami wszystkie nowe umowy dotyczące dostaw świń muszą być domyślnie sporządzane na piśmie, z jasno określonymi warunkami dotyczącymi cen, ilości oraz procedur rozstrzygania sporów. Co istotne, wszelkie zmiany warunków muszą być teraz zatwierdzone przez obie strony.

Według Toma Haynesa, starszego doradcy ds. polityki w National Pig Association (NPA), przepisy powinny wejść w życie do połowy sierpnia i będą miały zastosowanie do wszystkich nowych umów zawartych po tym terminie.

Dla istniejących porozumień przewidziano 12-miesięczny okres przejściowy, trwający do sierpnia 2026 roku – po jego upływie wszystkie takie umowy będą musiały być zgodne z przepisami.

Kluczowe elementy regulacji obejmują:

• Kupujący świnie musi stosować pisemną „umowę zakupu świń”, która jest zgodna z tymi przepisami, przy nabywaniu świń od kwalifikowanego sprzedawcy.
• Czas trwania umowy zakupu świń musi być określony jako stały lub „bezterminowy” (czyli obowiązujący do momentu wypowiedzenia przez jedną ze stron).
• Umowy muszą określać cenę w sposób stały, zmienny lub jako kombinację obu. Rozporządzenie szczegółowo określa, jak te ceny mają być ustalane.
• Przewidziano możliwość przeglądu ceny w przypadku „wyjątkowych warunków rynkowych”.
• Kluczowym elementem jest regulacja dotycząca liczby zakontraktowanych świń – zarówno po stronie kupujących, jak i sprzedających. Obejmuje to również środki zaradcze dostępne dla kupującego w sytuacji, gdy liczba świń spada poniżej minimalnej ilości określonej w umowie.
• Umowy muszą zawierać klauzule siły wyższej odnoszące się do odbioru lub dostawy świń – zarówno dla kupujących, jak i sprzedających.
• Kolejnym istotnym wymogiem jest obowiązek zawarcia w umowie procedury rozstrzygania sporów. Rozporządzenie określa, jak ma to działać w praktyce.
• W czerwcu 2024 r. rząd powołał Rzecznika ds. Łańcucha Dostaw Rolno-Spożywczego (Agricultural Supply Chain Adjudicator, ASCA), którego zadaniem będzie egzekwowanie przepisów dotyczących uczciwych praktyk handlowych i zapewnienie formalnej, bezstronnej drogi do eskalacji sporów, gdy mechanizmy przewidziane w umowie zawodzą. Rzecznik będzie miał prawo nakładać grzywny, przyznawać odszkodowania, badać skargi oraz żądać przedstawienia dowodów.
• Kwalifikowany sprzedawca będzie mógł zgłosić skargę dotyczącą niezgodności umowy zakupu świń do Sekretarza Stanu, który będzie miał uprawnienia do nałożenia kary cywilnej na kupującego naruszającego przepisy oraz do nakazania wypłaty odszkodowania.

Rozporządzenie określa także tryb odwoławczy.

Co istotne, przewidziano obowiązek dokonania przez Sekretarza Stanu przeglądu przepisów i opublikowania raportu w ciągu pięciu lat – wraz z oceną, czy regulacje nadal są adekwatne, czy wymagają zmian.

Ministerstwo Środowiska, Żywności i Spraw Wiejskich (Defra) poinformowało, że nowe przepisy przyczynią się do budowania silniejszych relacji między kupującymi a producentami, poprawią spójność, przewidywalność i odporność całego łańcucha dostaw, chroniąc jednocześnie brytyjskie przedsiębiorstwa i długoterminowe bezpieczeństwo żywnościowe oraz wspierając planowanie długoterminowe.

Przepisy dla sektora trzody chlewnej to drugi etap reform dotyczących uczciwych praktyk handlowych wprowadzanych na podstawie Ustawy Rolnej z 2020 roku (Agriculture Act 2020), po podobnych zmianach dotyczących umów mleczarskich wdrożonych w 2024 roku. Rząd pracuje nad wprowadzeniem analogicznych, dostosowanych przepisów dla sektora jaj i świeżych warzyw i owoców.