Oporność na karbapenemy w łańcuchu żywnościowym UE

Chociaż nie ma ostatecznych dowodów na to, że bakterie te rozprzestrzeniają się na ludzi poprzez żywność, identyczne szczepy znaleziono zarówno u zwierząt, jak i ludzi, co sugeruje możliwość przenoszenia się między nimi.

Oporne eterobakterie (CPE) to bakterie wytwarzające enzymy (karbapenemazy), które inaktywują antybiotyki karbapenemowe. Antybiotyki te są stosowane w leczeniu poważnych zakażeń u ludzi. Oporność na te leki stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego, potencjalnie pozostawiając niewiele skutecznych opcji leczenia.

Kluczowe wnioski z najnowszej opinii naukowej EFSA na temat występowania i rozprzestrzeniania się CPE wytwarzających karbapenemazy w łańcuchu żywnościowym w UE/EFTA obejmują:

• Od 2011 r. CPE wykryto w łańcuchu żywnościowym w 14 z 30 krajów UE/EFTA.

• Najczęściej zgłaszane CPE to E. coli, Enterobacter, Klebsiella i Salmonella, pochodzące głównie od zwierząt lądowych przeznaczonych do produkcji żywności (świnie, bydło i w mniejszym stopniu drób, które są gatunkami zwierząt rutynowo monitorowanymi pod kątem oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe w UE).

• Liczba zgłoszonych przypadków CPE wzrosła, szczególnie u świń, bydła i drobiu, przede wszystkim w 2021 i 2023 r. w wielu państwach członkowskich.

• Dziesięć z 30 krajów UE/EFTA opracowało plany awaryjne dotyczące kontroli i badania obecności tych bakterii.

Aby zapobiec lub zminimalizować występowanie i rozprzestrzenianie się CPE, EFSA zaleca:

• Rozszerzenie działań monitorujących na inne źródła żywności, które obecnie nie są monitorowane, a także na dodatkowe gatunki bakterii (takie jak Klebsiella);

• Poprawa metod wykrywania, prowadzenie badań ilości śladowych i typowanie molekularne bakterii w celu wyjaśnienia dróg przenoszenia, w tym potencjalnego rozprzestrzeniania się za pośrednictwem pracowników i paszy;

• Skoncentrowanie się na projektowaniu ukierunkowanych badań w celu lepszego zrozumienia sposobu rozprzestrzeniania się tych bakterii w łańcuchu pokarmowym.