Projektowanie gospodarstw w celu poprawy dobrostanu zwierząt i zmniejszenia wpływu na środowisko: koncepcja Physior

Spółdzielnia Le Gouessant we Francji zobowiązała się do ulepszenia projektu swoich gospodarstw, aby sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu społeczeństwa na mięso ze zwierząt hodowanych w warunkach, które bardziej szanują ich dobrostan i minimalizują wpływ na środowisko. W obliczu tych nowych wyzwań Le Gouessant opracowała koncepcję „Physior”. System ten, znajdujący się pomiędzy produkcją konwencjonalną a ekologiczną, koncentruje się na poprawie dobrostanu zwierząt, zrównoważeniu środowiskowym i efektywności ekonomicznej.

W ramach działań zaplanowanych podczas Space 2022 mieliśmy okazję odwiedzić gospodarstwo „La Maison Neuve”, znajdujące się w Plestan, w towarzystwie Sophie Ambrois. Jest to pierwsze gospodarstwo, które stosuje koncepcję „Physior” we wszystkich fazach produkcji i służy jako poligon doświadczalny dla spółdzielni dzięki kojcom sentinel wyposażonym w całą serię czujników.

Pierre Morfouace, właściciel „La Maison Neuve”, postanowił odnowić swoją fermę ze względu na starzejące się obiekty i potrzebę dostosowania się do nowych oczekiwań społecznych i rynkowych. Kluczową rolę w podjęciu decyzji o realizacji tego innowacyjnego projektu odegrało również zainteresowanie jego siostrzeńca Julesa Chattona hodowlą trzody chlewnej i jego projekt przejęcia gospodarstwa w dłuższej perspektywie.

Pierwsze loszki trafiły na fermę w kwietniu 2021 r., a pierwsze świnie zostały sprzedane w kwietniu 2022 r. Gospodarstwo ma pojemność 265 matek i produkuje 6 200 świń rocznie. Stosują system zarządzania 7 partiami i odsadzają w wieku 28 dni. Gospodarstwo zatrudnia właściciela (Pierre Morfouace), dwóch pracowników najemnych (Noémi Studer i Jules Chatton) oraz praktykanta. Początkowa inwestycja wyniosła 4,6 mln euro, z czego 1 mln euro przeznaczono na badania i rozwój. Projekt otrzymał również dotacje z regionu Bretanii.

Poprawa dobrostanu zwierząt i pracowników

Budynki są zoptymalizowane pod kątem komfortu zarówno hodowcy, jak i zwierząt.

Koncepcja Physior opiera się na układzie w trzech strefach życia: obszar odpoczynku, obszar karmienia / wody i obszar defekacji. Obejmuje to strefę wewnętrzną, zaprojektowaną z myślą o komforcie i odpoczynku zwierząt, oraz niewielki plac zewnętrzny z dostępem do świeżego powietrza i naturalnego światła.

W każdej chlewni:

• Preferowane jest naturalne światło.
• Powietrze w pomieszczeniach jest wymieniane dzięki naturalnej wentylacji generowanej przez termoregulowane otwory.
• Zgarniacze w kształcie litery V są używane do usuwania odchodów spod dołów i oddzielania moczu od kału w celu zmniejszenia emisji amoniaku,
• Obornik stały jest kompostowany i wykorzystywany jako organiczny środek użyźniający glebę pod uprawy.
• Wszystkie kojce mają zewnętrzny wybieg.
• Gęstość obsady jest niższa niż w produkcji konwencjonalnej (1,20 m² / tucznika).

Dodatkowo:

• Wszystkie zwierzęta mają dostęp do świeżego powietrza.
• Lochy są trzymane na ściółce ze słomy.
• Nie stosuje się kastracji chirurgicznej; wszystkie samce są poddawane immunokastracji.
• Nie ma obcinania ogonów.
• Poród jest całkowicie swobodny (w pomieszczeniu lub na zewnątrz).
• Wszystkie zwierzęta mają dostęp do słomy jako materiału do manipulacji.

"La Maison Neuve" jako poligon doświadczalny

Kilka kojców „ sentinel ” jest wyposażonych w kamery i czujniki połączone z kolczykami RFID, które ułatwiają indywidualną identyfikację i śledzenie ruchów i zachowań każdej świni oraz generują dużą ilość danych (monitorowanie zużycia wody i paszy, temperatury, wilgotności, poziomów CO₂ i amoniaku, obecności cząstek stałych itp.), a także wartości związane z komfortem pracy (dystrybucja zadań, pomiar poziomu hałasu itp.). Kryteria oceny zostały również opracowane we współpracy z IFIP w celu obserwacji i analizy zachowania, zdrowia, higieny i relacji człowiek-zwierzę.

Zalety i wady systemu

Konstrukcja chlewni z systemem Physior oferuje wiele zalet, ale ma też pewne wady lub punkty wymagające poprawy:

Warunki pracy:

• Narzędzia cyfrowe i zautomatyzowane śledzenie ułatwiają codzienne zarządzanie i podejmowanie decyzji.
• Dostarczanie słomy jako materiału manipulacyjnego dla zwierząt jest dodatkowym codziennym obciążeniem, ale rolnicy uważają, że jest to całkowicie wykonalne. Jest to dla nich okazja do bezpośredniej obserwacji zwierząt. Aby ułatwić pracę ze słomą, wyposażyli się w ręcznie robione wózki itp.
• Indywidualne wywiady jakościowe zostały przeprowadzone z rolnikiem i jego pracownikami przez socjologa IFIP trzykrotnie w ciągu czterech lat w celu zebrania ich spostrzeżeń.
  • Pozytywne aspekty to: praca z naturalnym światłem, relacje między ludźmi i zwierzętami, rytm sezonowy i pozytywne komentarze odwiedzających.
  • Z drugiej strony, czyszczenie i obsługa zostały zidentyfikowane jako obszary wymagające poprawy.

Według Pierre'a Morfouace'a otrzymano wiele podań o pracę, co świadczy o atrakcyjności modelu Physior dla pracowników gospodarstw rolnych. Ma to kluczowe znaczenie dla produkcji zwierzęcej, która boryka się z trudnościami w rekrutacji.

Dobrostan zwierząt i wydajność

Ciągłe i szczegółowe monitorowanie zwierząt pozwala na lepsze zarządzanie dobrostanem zwierząt, zapewniając odpowiednie i bezstresowe środowisko dla świń.

• Brak obcinania ogonów: od listopada 2022 r. przeprowadzane są cotygodniowe oceny obgryzania ogonów (liczba i nasilenie zmian). Średnie obgryzanie ogonów spadło z 7,7% w okresie po odsadzeniu i 12,9% w okresie tuczu do zaledwie 0,3% w okresie po odsadzeniu i 3% w okresie tuczu. Aby osiągnąć te wyniki, pracowano nad zarządzaniem materiałami manipulacyjnymi, zapewniając, że nie wpływa to znacząco na obciążenie pracą.
• Całkowicie swobodne porody: Maison Neuve odsadza średnio ponad 12 prosiąt na miot. Wynik ten jest zgodny z alternatywnymi standardami, z możliwością poprawy. Śmiertelność była przedmiotem wspólnego badania z IFIP. Przeprowadzono ocenę termiczną w ogrzewanych gniazdach i wewnętrznej części pomieszczeń porodowych, ujawniając, że rozmieszczenie lamp nie rozprowadza ciepła optymalnie. Wprowadzane są ulepszenia mające na celu zwiększenie komfortu termicznego, takie jak zastąpienie pojedynczej lampy dwiema lampami o mniejszej mocy. Ponadto, w czasie porodu rozdawana jest długa słoma, aby zachęcić lochy do naturalnych zachowań związanych z gniazdowaniem. Weryfikowany jest również program żywienia loch. Wpływ tych zmian na śmiertelność zostanie oceniony podczas zimnych okresów w latach 2024-2025. Celem jest zmniejszenie strat z obecnych 20,6% do 15% w ciągu jednego roku.

Zrównoważony rozwój i efektywność ekonomiczna

Gromadzenie danych naukowych i korzystanie z zaawansowanych technologii optymalizuje zasoby i poprawia efektywność ekonomiczną, zapewniając długoterminową rentowność gospodarstwa.

Sprzedaż zwierząt

Rolnik podpisał 12-letnią umowę sprzedaży swoich świń z firmą działającą w tym sektorze. Umowa ta uwzględnia premię kosztową związaną z tym modelem produkcji, szacowaną na około 30%. Konsumenci wydają się być skłonni zapłacić więcej za ten produkt. Czas pokaże, czy te intencje zaowocują faktycznymi zakupami i przy jakim procencie...