Postępowanie ze szczepionkami na fermie: szczepienie

Po zapoznaniu się z poprzednimi artykułami na temat prawidłowego przechowywania szczepionek, nadszedł czas na ich podawanie.

Każda ferma powinna mieć własny plan szczepień dostosowany do każdego przypadku przez prowadzącego lekarza weterynarii. Powinien on opisywać rodzaje stosowanych szczepionek, sposób ich podawania oraz dokładny wiek lub punkt cyklu, w którym należy je podać. Aby szczepienie było skuteczne, konieczne jest podanie szczepionki we wskazanym czasie.

Przetłumaczono z DeepL.com (wersja darmowa)

Drogi podania szczepionki

Za każdym razem, gdy ma zostać użyta szczepionka, oprócz przestrzegania wytycznych naszego lekarza weterynarii, musimy przeczytać ulotkę dołączoną do opakowania, aby upewnić się, że postępujemy zgodnie z zaleceniami producenta:

• Temperatura podawania
• Objętość
• Dawkowanie
• Okres karencji, jeśli dotyczy
• Włączenie adiuwantu
• Mieszanie szczepionek, jeśli to możliwe
• itd.

Szczepionki można różnicować w zależności od drogi podania. Najczęstsze z nich to:

1. Domięśniowa możemy wyróżnić:

• Szczepienie za pomocą igły: ważne jest, aby wybrać odpowiedni rozmiar igły (rysunek 1):
  • Być w stanie przejść przez skórę, warstwę tłuszczu i wejść do mięśnia w zależności od wielkości zwierzęcia.
  • Umożliwić bezproblemowy przepływ płynu w zależności od gęstości szczepionki i podawanej objętości.

• Najczęstszym miejscem iniekcji jest kark, ale można je również podawać w szynkę tylnych nóg. Oba miejsca mają zalety i wady, z których najważniejsze to:
  • Kark:
    • Zalety:
      • Dobre unaczynienie ułatwia wchłanianie i dystrybucję szczepionki u zwierzęcia.
      • Szeroki obszar podawania.
    • Wady:
      • Trudny dostęp, gdy do zwierząt trzeba podejść od tyłu, co może stanowić zagrożenie dla obsługi.
      • Możliwość wystąpienia ropni w przypadku nieprawidłowego podania lub złego stanu igieł.
  • Szynka:
    • Zalety:
      • Łatwy dostęp, gdy zwierzęta znajdują się w blokadach lub kojcach.
    • Wady:
      • Może powodować ropnie w szynce, a tym samym jej odrzucenie.
• Bezigłowe podawanie domięśniowe za pomocą urządzeń wysokociśnieniowych w okolicy szyi.

Systemy bezigłowe zmniejszają ryzyko przenoszenia patogenów, ran lub ropni oraz potencjalnych złamań igieł w tuszy. Dla personelu eliminują one również ryzyko przypadkowego wstrzyknięcia. W tych systemach ciśnienie aplikacji musi być skalibrowane zgodnie z typem zwierzęcia.

2. Śródskórne: Można je podawać za pomocą igły, ale coraz częściej stosuje się podawanie bezigłowe za pomocą specjalnych urządzeń wysokociśnieniowych, które wprowadzają niewielką objętość do skóry właściwej. Miejsca iniekcji powinny być słabo owłosione i wystarczająco płaskie. Najczęstsze miejsca to kark, szynka, grzbiet, a w przypadku loch także środek nad wymionami.

3. Podskórnie: Jest on wstrzykiwany pod skórę i zwykle stosowany u mniejszych prosiąt. Idealnym miejscem wstrzyknięcia jest wewnętrzna strona uda w fałdach skórnych.

4. Doustnie: Podawane głównie przez wodę pitną. System ten ułatwia podawanie w dużych grupach, ale tylko niektóre szczepionki mogą być podawane tą drogą. Ważne jest, aby nie używać innych produktów, które mogą zmienić skuteczność szczepionek doustnych: chloru, innych leków itp.

5. Donosowo: Szczepionka jest wchłaniana przez błony śluzowe i stymuluje odpowiedź immunologiczną u zwierzęcia.

We wszystkich przypadkach miejsce podania powinno być zawsze czyste i suche.

Sposób podawania w zależności od rodzaju zwierzęcia

1. Prosięta w porodówce: Podnosić je pojedynczo, aby zapewnić prawidłowe podawanie.

2. Prosięta odsadzone i tuczniki

Prosięta do 25 kg: Musimy chwytać je pojedynczo, aby zapewnić podanie szczepionki w odpowiednim miejscu. Aby ułatwić ten proces, możemy podzielić kojec na dwie części, pozostawiając mniej miejsca na złapanie prosiąt. Po zaszczepieniu można je oznaczyć i pozostawić po drugiej stronie. W wielu przypadkach przejście może być również przydatne do tego celu.

• Świnie powyżej 25 kg: Można je szczepić bez indywidualnego podnoszenia. Zmniejszenie dostępnej powierzchni podczas szczepienia pomaga zrobić to dokładniej, ale nie jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli pracujemy z dużymi grupami, powinniśmy mieć systemy, które ułatwią nam szczepienie.
  Aby ułatwić tego typu szczepienia, można stosować systemy „przedłużania” strzykawek. Systemy te mogą być przydatne, ponieważ poprawiają pozycję podczas szczepienia, ale musisz być do tego przyzwyczajony i przeszkolony w ich użyciu:
  • Łatwiej jest pominąć właściwe miejsce wstrzyknięcia, którym w tym przypadku jest szyja.
  • Igły łatwiej się wyginają.

3. Zwierzęta dorosłe

• Knury i lochy w kojcach pojedynczych
  • Są one szczepione pojedynczo, najlepiej od tyłu, jeśli pozwala na to system.
• Knury i lochy w kojcach grupowych:
  • Małe grupy: Jeśli mamy system, który karmi wszystkie zwierzęta jednocześnie, najlepszym momentem na szczepienie będzie czas karmienia.
  • Małe grupy:
    • Jeśli system pozwala wybrać zwierzęta i oddzielić je od grupy, zrobimy to w mniejszych grupach, aby móc je zaszczepić.
    • Jeśli system nie umożliwia selekcji zwierząt, musimy szukać momentu, w którym zwierzęta odpoczywają i są spokojne, i robić to powoli, podchodząc z jednej strony, aby ich nie przestraszyć.

W każdym wieku i w zależności od stanu zdrowia gospodarstwa, konieczna będzie wymiana igieł między miotami lub między dorosłymi zwierzętami, zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii.

Zarządzanie materiałami dotyczącymi szczepień

1. Igły

Niezbędne jest stosowanie igieł o odpowiednim rozmiarze (rysunek 1).

Ferma musi posiadać pisemny protokół wymiany igieł (Tabela 1), który musi być dostosowany do konkretnej sytuacji zdrowotnej, ponieważ igły mogą przenosić choroby. Lekarz weterynarii podejmie odpowiednie decyzje.

W każdym przypadku wymieniamy igłę za każdym razem, gdy się wygina lub traci ostrość, ponieważ igły w złym stanie mogą być bardziej narażone na złamanie lub mogą powodować obrażenia.

Tabela 1. Podstawowy protokół wymiany igieł na farmie. Należy go dostosować do stanu zdrowia gospodarstwa.

Zwierzęta	Grupy	Zmiana igły
Prosięta ssące		Co miot
Prosięta odsadzone	Małe (do 30 prosiąt)	Co grupę
	Duże	Co 30 prosiąt
Tuczniki	Małe (do12-15 świń)	Co grupę
	Duże	Co 10 zwierząt
Lochy	Fermy z dobrym statusem zdrowotnym	Co 5 zwierząt
	Fermy ze złym statusem zdrowotnym	Co zwierzę
Knury		Co zwierzę

Kojec szpitalny i obszary kwarantanny muszą być wyposażone we wszystkie niezbędne materiały do szczepień i leczenia, które mają być używane WYŁĄCZNIE na tym obszarze. Obejmuje to sidła, igły, strzykawki, markery itp.

Jeśli igła złamie się podczas szczepienia i podejrzewamy, że pozostaje wewnątrz świni, musimy oznaczyć zwierzę i oddzielić je, aby powiadomić rzeźnię. Istnieją igły, które można wykryć w rzeźni za pomocą wykrywaczy metali. Istnieją firmy mięsne, które wymagają od swoich dostawców ich stosowania, aby zmniejszyć ryzyko obecności igieł w tuszy.

Zużyte igły i pozostałości szczepionek muszą być gromadzone w specjalnych pojemnikach, a każda ferma musi mieć umowę na zarządzanie odpadami.

2. Strzykawki i iniektory do szczepień

Należy używać strzykawek i iniektorów zalecanych przez personel weterynaryjny i upewnić się, że działają one prawidłowo.

PO KAŻDYM UŻYCIU strzykawki i iniektory należy umyć, aby usunąć wszelkie zabrudzenia.

Musimy mieć plan konserwacji wszystkich materiałów eksploatacyjnych używanych do szczepień.

W ostatnim artykule z tej serii porozmawiamy o tym, jak zminimalizować ryzyko możliwych awarii szczepionek.

Pobierz podsumowanie w wersji do druku (PL)