Diagnostyka laboratoryjna afrykańskiego pomoru świń

Dostępne testy:

Poniższy wykres przedstawia zmiany stężenia (oś Y) w czasie (oś X) różnych analitów stosowanych w badaniach. Po ekspozycji, wiremia rozpoczyna się w ciągu 1 lub 2 dni od ekspozycji i trwa przez około 3-4 tygodnie. Serokonwersja (wykrycie przeciwciał) pojawia się zwykle 14 dni po ekspozycji i trwa przez wiele miesięcy lub lat.

Reakcja łańcuchowa polimerazy (PCR)

• Wykrywa obecność specyficznej sekwencji wirusowego kwasu nukleinowego (DNA)
• Typy próbek: surowica, krew pełna lub tkanki
• Zalety:
  • Najbardziej czuła i preferowana metoda wykrywania patogenu
  • Umiarkowany koszt
    • Często możliwe jest łączenie próbek w celu obniżenia kosztów przy jednoczesnej minimalizacji utraty czułości.
• Wady:
  • Wymaga odpowiednich starterów

Test hemadsorpcji (HAT)

• Wykrywa obecność wirusa poprzez przyłączenie erytrocytów do zewnętrznej (cytoplazmatycznej) błony makrofagów świń zakażonych ASFV
• Typy próbek: surowica lub osocze
• Zalety:
  • Jedno ze standardowych badań referencyjnych
• Wady:
  • Kilka szczepów terenowych nie wywołuje hemadsorpcji, a wyniki ujemne wymagają zazwyczaj potwierdzenia metodą PCR.

Wykrywanie antygenów metodą immunoenzymatyczną (Ag-ELISA)

• Wykrywa obecność antygenu patogenu
• Typy próbek: zwykle krew pełna i możliwie również inne tkanki (należy przestrzegać zaleceń producenta zestawu diagnostycznego)
• Zalety:
  • Dostępne zestawy komercyjne
  • Relatywnie tanie
• Wady:
  • Znacznie niższa czułość niż PCR
  • Nie zaleca się łączenia próbek
  • Wyniki ujemne wymagają zazwyczaj potwierdzenia metodą PCR.

Wykrywanie przeciwciał metodą immunoenzymatyczną (Ab-ELISA)

• Wykrywa obecność przeciwciał
• Typy próbek: surowica lub osocze
• Zalety:
  • Zwierzęta pozostają dodatnie przez kilka miesięcy do lat
  • Może być stosowany w przypadkach przewlekłych
  • Może być stosowany w przypadkach o niskiej wirulencji/podklinicznych
  • Serokonwersja może wystąpić w ciągu 7-10 dni.
  • Obecnie nie są dostępne żadne komercyjne szczepionki, które mogłyby zakłócić interpretację wyników dodatnich
• Wady:
  • Potrzeba 7 do 10 dni, w których zwierzęta stają się seropozytywne
  • Nie można odróżnić przeciwciał matczynych od tych po ekspozycji

Test immunofluorescencji pośredniej (IFA)

• Wykrywa obecność przeciwciał
• Typy próbek: surowica lub osocze
• Zalety:
  • Test potwierdzający dla nieoczekiwanych pozytywnych próbek ELISA
• Wady:
  • Wymaga, aby zwierzęta były zakażone przez co najmniej 1 tydzień
  • Niewykonalne w przypadku dużej liczby próbek
  • Na wyniki ma wpływ izolat wirusa użyty do badania
  • Wiarygodność w dużym stopniu zależy od umiejętności technika

Test pośredni immunoperoksydazy (IPT)

• Wykrywa obecność przeciwciał
• Typy próbek: surowica lub osocze
• Zalety:
  • Test potwierdzający dla nieoczekiwanych pozytywnych próbek ELISA
• Wady:
  • Wymaga, aby zwierzęta były zakażone przez co najmniej 1 tydzień
  • Niewykonalne w przypadku dużej liczby próbek
  • Na wyniki ma wpływ izolat wirusa użyty do badania
  • Wiarygodność w dużym stopniu zależy od umiejętności technika

Interpretacja wyniku:

Często konieczne jest wykonanie wielu testów, aby zapewnić lepszą interpretację diagnostyki ASF.

Tabela 1. Interpretacja wyników badań diagnostycznych ASF. Źródło: Laboratorium Referencyjne Unii Europejskiej ds. afrykańskiego pomoru świń.

Test	Wynik	Najbardziej prawdopodobne scenariusze
PCR	Słaby (Ct>35)	Zwierzę zostało niedawno zarażone i nie doszło jeszcze do serokonwersji (<7 dni). Objawy kliniczne mogą nie być widoczne.
Ab-ELISA	Ujemny
IPT	Ujemny
PCR	Dodatni	Zwierzę zostało niedawno zarażone, wystąpiły objawy kliniczne i rozpoczyna się proces serokonwersji (7-10 dni).
Ab-ELISA	Ujemny
IPT	Dodatni
PCR	Dodatni	a) Zakażenie w trakcie. Zwierzę jest nadal w stanie wiremii z objawami klinicznymi i już dokonało serokonwersji (>10 dni). b) Ponowne zakażenie zwierzęcia z wytworzonymi przeciwciałami z poprzedniego zakażenia (ozdrowieniec, który przeżył). Miano IPT dostarczy informacji na temat czasu zakażenia.
Ab-ELISA	Dodatni
IPT	Dodatni
PCR	Słaby (Ct>35) lub Ujemny	a) Przebyte zakażenie. Zwierzę wyzdrowiało po ostrym lub podostrym zakażeniu i może nie prezentować objawów klinicznych. b) Zwierzę zostało zakażone łagodnym szczepem (z lub bez objawów klinicznych). c) Ponowne zakażenie zwierzęcia z wytworzonymi przeciwciałami z poprzedniego zakażenia (ozdrowieniec, który przeżył). Miano IPT dostarczy informacji na temat czasu zakażenia.
Ab-ELISA	Dodatni
IPT	Dodatni

PCR

• Dodatni: wirus jest obecny; trwające zakażenie
• Ujemny: negatywny lub wirus mógł zostać przeoczony, jeśli badanie zostało przeprowadzone późno po zakażeniu

HAT

• Dodatni: wirus jest obecny; trwające zakażenie
• Ujemny: negatywny, zakażenie izolatem niehemadsorpcyjnym lub wirus mógł zostać pominięty, jeśli badanie nastąpiło późno po zakażeniu. Należy potwierdzić wynik negatywny metodą PCR.

Ag-ELISA

• Dodatni: wirus jest obecny; trwające zakażenie
• Ujemny: negatywny, wirus jest obecny, ale w niskim stężeniu, lub wirus mógł zostać pominięty, jeżeli badanie przeprowadzono późno po zakażeniu. Należy potwierdzić wynik negatywny metodą PCR.

Ab-ELISA

• Dodatni: przeciwciała matczyne lub ekspozycja w przeszłości (>7-10 dni) na wirus typu dzikiego
  Ujemny: negatywny lub zakażenie zbyt wczesne do wykrycia

IFA

• Dodatni: przeciwciała matczyne lub ekspozycja w przeszłości (>7-10 dni) na wirus typu dzikiego
• Ujemny: negatywny lub zakażenie zbyt wczesne do wykrycia

IPT

• Dodatni: przeciwciała matczyne lub ekspozycja w przeszłości (>7-10 dni) na wirus typu dzikiego
• Ujemny: negatywny lub zakażenie zbyt wczesne do wykrycia

Możliwe scenariusze

Należy pamiętać, że niektóre kraje mogą wymagać zatwierdzenia przez władze federalne przed przeprowadzeniem jakichkolwiek testów na obecność ASF.

Podejrzenie wybuchu ostrego ASF u świń wkażdym wieku

• Pobrać krew pełną od wielu zarażonych zwierząt i przebadać metodą PCR; można rozważyć połączenie próbek
• Pobrać śledziony i migdałki od padłych świń i przebadać metodą PCR; można rozważyć łączenie próbek

Podejrzenie przewlekłego krążenia ASF u świń w każdym wieku, bez przypadków śmiertelnych

• Pobrać krew pełną od 30 świń z objawami klinicznymi (ukierunkowane pobieranie próbek) lub losowo (bez objawów klinicznych) i zbadać metodą PCR (można rozważyć łączenie próbek) oraz zbadać indywidualnie metodą Ab-ELISA.