Diagnostyka laboratoryjna: enteropatia proliferacyjna świń (Lawsonia intracellularis)

Dostępne badania:

Sekcja zwłok

• Ocenia obecność zmian tkankowych, które mogą sugerować obecność choroby.
• Lokalizacja zmian: końcowe jelito kręte (czasami może obejmować kątnicę)
• Istnieją 3 bardzo różne formy choroby:
  • Enteropatia krwotoczna proliferacyjna (ostra/nadostra)
    • Pogrubienie błony śluzowej jelit
    • Zawartość krwotoczna ze skrzepami

• Adenomatoza jelit świń (przewlekła, niepowikłana)
  • Znaczne pogrubienie pofałdowanego jelita
  • Zwykle bez obecności krwi

• Martwicze zapalenie jelit (przewlekłe, powikłane)
  • Znaczace pogrubienie, pofałdowanie jelita
  • Na zgrubiałym jelicie widoczne zmiany włóknikowo- martwicze
  • Zwykle bez krwi

• Zalety:
  • Wstępną diagnozę można postawić po sekcyjnym badaniu jelit.
  • Można rozróżnić 3 różne formy choroby.
• Wady:
  • Zmiany nie wyłączne/diagnostyczne dla enteropatii proliferacyjnej świń; inne choroby mogą powodować podobne zmiany.
  • Ocena zgrubienia może być subiektywna, zwłaszcza gdy skurcze jelit mogą tymczasowo powodować, że ściany jelita wydają się grubsze niż normalnie.

Histopatologia

• Ocenia obecność zmian tkankowych (pogrubienie), które mogą potwierdzić obecność choroby.
• Typ próbki: tkanka
• Zalety:
  • Zmiany histopatologiczne są niemal diagnostyczne
    • Można potwierdzić obecność proliferacji niedojrzałych komórek nabłonkowych krypt.
    • Odnotowanie minimalnego lub brak nacieku komórek zapalnych.
  • Potrafi wykryć łagodny przebieg choroby
• Wady:
  • Potrzeba tkanek jelitowych utrwalonych w formalinie od niedawno zmarłego zwierzęcia
  • Czasami choroba może mieć charakter segmentowy, szczególnie we wczesnym stadium choroby

Immunohistochemia (IHC)

• Wykrywa obecność antygenu bakteryjnego
• Typ próbki: tkanka
• Zalety:
  • Złoty standard
  • Wykrywa bakterie w miejscu zmiany (dowód przyczyny choroby)
  • Potrafi zidentyfikować niskie, umiarkowane lub duże ilości obecnych bakterii
• Wady:
  • Wymaga obecności znacznie większej liczby bakterii niż PCR

Reakcja łańcuchowa polimerazy (PCR)

• Wykrywa obecność określonej sekwencji bakteryjnego kwasu nukleinowego (DNA)
• Rodzaje próbek: tkanki jelitowe, wymazy kałowe, kał
• Zalety:
  • Wysoka czułość
  • Kwantyfikacja PCR (wartości Ct wyniku) jest związana z obecnością zmian
  • Umiarkowany koszt
    • Często może łączyć ( pulować) próbki kału lub tkanek w celu obniżenia kosztów, jednocześnie minimalizując utratę czułości (szczególnie w odniesieniu do znaczenia klinicznego).
• Wady:
  • Wysoka czułość – potwierdza obecność bakterii, ale nie choroby
  • Nie można odróżnić bakterii z żywej szczepionki od infekcji typu terenowego

Test immunoenzymatyczny (ELISA)

• Wykrywa obecność przeciwciał
• Rodzaje próbek: surowica
• Zalety:
  • Zwierzęta pozostają dodatnie przez wiele tygodni
  • ​​​​​​​Może być stosowana w przypadkach przewlekłych
  • Wyższa czułość diagnostyczna niż w przypadku immunofluorescencji (IFA)​​​​
• Wady:
  • Wykryte specyficzne przeciwciała i czas wykrycia mogą się nieznacznie różnić w różnych dostępnych na rynku zestawach.
  • ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Do uzyskania seropozytywności mija 2-4 tygodnei od zakażenia, w zależności od liczebności bakterii.​​​​
  • Nie można odróżnić, czy przeciwciała powstały na skutek szczepienia szczepionką żywa, czy zakażenia szczepani terenowymi

Immunofluorescencja (IFA)

• Wykrywa obecność przeciwciał
• Rodzaje próbek: surowica
• Zalety:
  • Zwierzęta pozostają dodatnie przez wiele tygodni
  • ​​​​​​​Może być stosowana w przypadkach przewlekłych
• Wady:
  • ​​​​​​​Niższa czułość diagnostycza niż ELISA
  • Nie nadaje się do dużej liczby próbek
  • ​​​​​​​Do uzyskania seropozytywności mija 2-4 tygodnei od zakażenia, w zależności od liczebności bakterii.
  • Nie można odróżnić, czy przeciwciała powstały na skutek szczepienia szczepionką żywa, czy zakażenia szczepani terenowymi
  • ​​​​​​​Niezawodność w dużym stopniu zależy od umiejętności osoby przeprowadzającej badanie

Interpretacja wyników:

Sekcja

• Dodatni: często wystarcza diagnoza wstępna
• Ujemny: brak zmian sekcyjnych

Histopatologia

• Dodatni: silny związek między zgrubieniem a chorobą
• Ujemny: brak zmian w jelitach

IHC

• Dodatni: obecność bakterii w miejscu występowania zmian
• Ujemny: brak obecności bakterii, lub jest to zbyt wczesne stadium zakażenia (powolny wzrost bakterii), lub jest zbyt późno od początku infekcji

PCR

• Dodatni:
  • Ct <20 silny związek ze zmianami jelitowymi (IHC) i chorobą
  • Ct>30 wskazują na obecność bakterii, ale nie jest to związane ze zmianami jelitowymi (ujemny IHC), a zatem prawdopodobnie nie będzie miał w tym czasie wpływu ekonomicznego.
• Ujemny: Wynik ujemny lub bakterie mogły zostać nie wykryte, jeśli badanie nastąpi zbyt wcześnie (bakterie wolno rosnące) lub zbyt późno po zakażeniu.

ELISA

• Dodatni: jest to dowód na ekspozycję na (> 2-4 weeks) szczepionkę lub bakterie terenowe
• Ujemny:
  • Brak kontaktu ze szczepionką lub bakteriami terenowymi
  • Zbyt wczesne stadnium zakażenia (bakterie wolno rosnące)
  • Stosowanie antybiotyków może hamować rozwój bakterii i osłabiać odpowiedź immunologiczną.

IFA

• Dodatni: jest to dowód na ekspozycję na (> 2-4 weeks) szczepionkę lub bakterie terenowe
• Ujemny:
  • Brak kontaktu ze szczepionką lub bakteriami terenowymi
  • Zbyt wczesne stadnium zakażenia (bakterie wolno rosnące)
  • Stosowanie antybiotyków może hamować rozwój bakterii i osłabiać odpowiedź immunologiczną.

Scenariusze postepowania

Tuczniki na tuczu wstępnym z biegunką (ostrą lub przewlekłą):

• Zbierz próbki kału od 10 lub więcej nieleczonych świń, u których występuje biegunka i przekaż na badanie PCR w pulach po 5 sztuk.
• Sekcja zwłok 1-3 niedawno padłych świń lub poddanych eutanazji, u których występowała biegunka. Dokładnie oceń końcowe jelito kręte pod kątem zgrubienia, pobierz próbkę jelita krętego i umieść w roztworze formaliny do histopatologii i IHC.

Tuczniki na tuczu końcowym, które słabo przyrastają (przewlekle):

• Sekcja zwłok 1-3 niedawno padłych świń lub poddanych eutanazji, u których występowała biegunka. Dokładnie oceń końcowe jelito kręte pod kątem zgrubienia, pobierz próbkę jelita krętego i umieść w roztworze formaliny do histopatologii i IHC.

Szacowanie czasu zakażania się:

• Pobierz próbki od 10-15 świń w 8, 11, 14 i 17 tygodniu życia
  • Dwa sposoby pobierania:
    • ​​​​​​​Przekrojowe, poprzeczne– zbierz jednorazowo z różnych grup wiekowych (szybciej uzyskasz wyniki).
    • Podłużne – pobieraj od tych samych świń, co kilka tygodni (wyniki są dokładniejsze).
  • ​​​​​​​Próbki surowicy przetestuj za pomocą ELISA (preferowane) lub IFA.
  • ​​​​​​​Próbki kału testowane metodą PCR w pulach po 5 sztuk.