Czy tak na prawdę w pełni rozumiemy loszki? Czy traktujemy je tak, jak na to zasługują?

W przypadku pierwszego krycia (bez powtórek rui) loszki i maciory, należy wiedzieć, że różnice pomiędzy nimi są tak znaczne, że można by było opisać je jako dwa zupełnie inne zwierzęta. Praktycznie wszystkie maciory po odsadzeniu powracają do cyklu rujowego w fazie katabolicznej (utrata masy ciała i spadek kondycji ciała w trakcie laktacji), co negatywnie wpływa na procesy prowadzące do wyrażania objawów rujowych oraz na utrzymanie ciąży. Skoro loszki nie zmagają się z problemem z fazą kataboliczną w trakcie krycia, można by oczekiwać, że krycia będą skuteczniejsze. .

Jeśli jednak przeanalizujemy dane zgromadzone w bazie PigCHAMP Pro Europa (300,000 macior) na temat pierwszych kryć, zależnie od cyklu, w 2018, znajdziemy tam następujące informacje:

Najgorszą skutecznością charakteryzują się dwa pierwsze cykle, zarówno w przypadku oceny odsetka powtórnych rui oraz wskaźnika wyproszeń. Niska skuteczność krycia w drugim cyklu może być w pewien sposób uzasadniona faktem, że maciory są kryte w momencie rozpoczęcia ich pierwszej laktacji. Powszechnie wiadomo, że spadek kondycji masy ciała jest przeważnie większy w trakcie pierwszej laktacji niż w kolejnych laktacjach. Aczkolwiek w pierwszym cyklu, kiedy loszki są, w teoretycznie najbardziej optymalnej kondycji, z odpowiednią ilością rezerw tłuszczowych, wyniki są gorsze niż można by było się spodziewać.

Analizując dalej skuteczność poszczególnych kryć, wyszczególniono różne przyczyny obniżenia wskaźników rozrodczych w zależności od cyklu.

Tab. 1 Straty reprodukcyjne przy pierwszym kryciu, w 2018 (689 024 kryć), baza danych PigCHAMP Pro Europa ( 301 250 samic)

Cykl	1	2	3	4	5	6	7+	Średnio
% Powtórek rui	7.7	9.3	6.7	6.1	5.7	5.4	4.6	6.7
Średni czas powtórek (dni)	37.1	34.9	34.8	33.7	33.6	34.1	33.5	34.9
% negatywnych ciąż w trakcie badania	1.4	1.5	0.9	0.9	0.9	1.0	1.2	1.2
% loch nieprośnych	1.2	1.0	0.8	0.7	0.7	0.7	0.7	0.9
% poronień	1.6	1.3	1.3	1.3	1.3	1.3	1.3	1.4
% śmiertelności	1.7	1.5	1.6	1.5	1.6	1.7	1.9	1.6
% brakowania	2.2	2.1	1.8	1.9	2.2	2.5	4.0	2.3

Najbardziej zauważalne różnice pomiędzy loszkami a maciorami są następujące:

• już wcześniej wspomniany, wyższy odsetek powtórek rui, jak również dłuższy średni czas powtórek. Loszki mają więcej powtórek rui pomiędzy 38 a 44 dniem od krycia oraz późnych powtórek.

• w związku z powyższym, większy odsetek loszek wykazuje negatywny wynik w badaniu na ciążę: osobniki, u których nie wykryto rui bądź utraciły ciążę we wczesnej fazie po kryciu.

• wśród loszek obserwuje się większą liczbę poronień w drugiej połowie ciąży. Odsetek poronień oraz zwierząt nieprośnych jest zdecydowanie wyższy niż w kolejnych cyklach.

Na podstawie powyższych wyników, możliwymi przyczynami obniżenia wskaźników reprodukcyjnych są::

• Nadal, w pełni nie rozumiemy loszek. Samice te odznaczają się pewnymi różnicami w porównaniu do macior wieloródek: krótsze, nieregularne ruje, problematyczne do wykrycia ruje, większe trudności z inseminacją domaciczną. Powyższe różnice nie zawsze są w pełni brane pod uwagę.
• Loszki nie otrzymują naszej uwagi, na jaką zasługują. Loszki mają tę przewagę, że nie wchodzą z poprzedniej laktacji w kolejną, ale za to muszą się dostosować do istniejących, nierzadko, trudnych warunków środowiskowych na fermie (nawet w gospodarstwach produkujących własne loszki remontowe, niezbędny jest pewien poziom aklimatyzacji). Po potwierdzeniu ciąży u loszek i ich przegrupowaniu, zmagają się one z większymi trudnościami aklimatyzacyjnymi. Ustalony protokół postępowania, odpowiednie pomieszczenia dla zwierząt oraz organizacja czasu pracy jest niezbędna, aby loszki prawidłowo przystosowały się do nowych warunków utrzymania w grupie oraz, aby doszło do prawidłowych procesów stymulacji ich organizmów. Niestety nie każdy gospodarz wdraża odpowiednie postępowania na swojej fermie, ponieważ nie jest w pełni świadomy konsekwencji jakie wynikają z niewłaściwego utrzymywania tych zwierząt. Dość często słyszy się stwierdzenie: Umieszczę loszki wcześniej w kojcach ciążowych, to nic takiego. W tym względzie musimy pamiętać, że
• zazwyczaj loszki stanowią najbardziej liczną grupę zwierząt w gospodarstwie. W związku z czym, niższa niż oczekiwana wydajność reprodukcyjna w tej grupie, znacząco wpływa na ogólną wydajność reprodukcyjną całej fermy. .
• płodność w pierwszym cyklu jest ściśle związana z życiową płodnością maciory (patrz artykuł: "Wydajność reprodukcyjna loch przewidywana na podstawie liczby prosiąt w pierwszym porodzie").Dlatego, jeśli loszka osiągnie wysoką wydajność reprodukcyjną w pierwszym cyklu, to bardzo prawdopodobne jest, że locha utrzyma wysoką wydajność przez resztę swojego życia.

Z powyższych danych wynika, że jednym z obszarów, w których przemysł trzody chlewnej, ma wciąż szerokie możliwości do poprawy (i który może przynieść duże korzyści finansowe), jest zarządzanie przyszłymi samicami hodowlanymi stada.