Czy jesteśmy gotowi rozpoznać afrykański pomór świń w terenie?

Afrykański pomór świń (ASF) jest chorobą zakaźną, która pojawiła się ponownie po długiej nieobecności. Dotyczy ona tylko tylko świń i dzików i jest chorobą podlegającą zgłoszeniu do OIE, wpływającą na handel.

Ponieważ nie ma skutecznej szczepionki przeciwko ASFV, kwarantanna i wybijanie są jedynym postępowaniem w gospodarstwach, gdzie rozpoznano ASF. W przypadku wprowadzenia ASFV do gospodarstwa konieczne jest wczesne wykrycie i wyeliminowanie źródła zakażenia, aby uniknąć dalszego rozprzestrzeniania się wirusa na inne gospodarstwa.

Czy będziemy w stanie wykryć wirusa, zanim będzie za późno, aby uniknąć rozprzestrzeniania się na inne farmy?

Przypadek kliniczny ASF

W moim osobistym doświadczeniu z ASF w Rosji choroba prezentowała się w postaci subklinicznej, z powolnym postępem choroby i transmisją. Zakażone gospodarstwo było fermą z cyklem zamkniętym, z 16 pomieszczeniami, łącznie z 30 000 świniami. W jednym z pomieszczeń obiektów tuczowych następował powolny wzrost śmiertelności. Chore świnie zaczęły wykazywać niepokój, gorączkę i krwistą biegunkę. Wzrost śmiertelności był powolny, ale stały, aż osiągnął 7% całkowitych strat w okresie 10 dni od początku zaobserwowania choroby. Chore świnie nie zareagowały na leczenie antybiotykami w iniekcji, a nasilenie objawów klinicznych wzrosło na tyle, by wzbudzić obawy personelu gospodarstwa. Następnie ASFV został potwierdzony testami laboratoryjnymi.

W ciągu tego 10-dniowego okresu nastąpiło przemieszczenie loszek nie wykazujących objawów z pomieszczenia, gdzie nie obserwowano objawów klinicznych do osobnego obiektu, gdzie loszki miały być przygotowane do rozrodu (GDU). Loszki przed przeniesieniem w badaniu PCR miały negatywny wynik dla ASFV metodą PCR. Po przybyciu do GDU loszki zaczęły wykazywać podobne objawy kliniczne jak świnie na tuczu, ale z szybszym postępem choroby, osiągając 10% śmiertelności w ciągu zaledwie 3 dni. W GDU w 3 dni po przybyciu loszek stwierdzono w badaniu PCR obecność ASFV.

Wszystkie zwierzęta w zainfekowanej tuczarni uśmiercono w okresie 5 tygodni po wykryciu ASF. 12 z 16 pomieszczeń pozostało ujemne dla ASF w ciągu tych 5 tygodni, a najwyższa śmiertelność odnotowana w zakażonych pomieszczeniach wynosiła 15%.

Moje doświadczenia z ASFv są zgodne z innymi doniesieniami, że ASFv może powodować łagodne objawy kliniczne, z niską śmiertelnością we wczesnych stadiach choroby. Istnieje jednak duża zmienność nasilenia objawów klinicznych w krajach dotkniętych chorobą. Istnieją doniesienia z krajów południowo-wschodniej Azji, w których choroba występuje w ostrej formie, z wysoką śmiertelnością, która w krótkim czasie osiąga 90%.

Przebieg ASF

W zależności od zjadliwości szczepu i drogi zakażenia okres inkubacji będzie się wahał od 4 do 19 dni, a choroba może mieć cztery różne obrazy:

• Nadostry: Wysoka śmiertelność, która może osiągnąć nawet 100% w ciągu pierwszego tygodnia po zakażeniu. Taki obraz choroby występuje przy wysoce zjadliwych szczepach, a nagła śmierć jest częstym objawem. Choroba postępuje szybko i większość świń nie wykazuje objawów klinicznych przed śmiercią.
• Ostry: Taki przebieg choroby jest tym, czego lekarze weterynarii często spodziewają się w obliczu wybuchu ASF. Śmiertelność jest wysoka i może sięgać nawet do 100%, przy wolniejszym postępie choroby, trwającym do 3 tygodni. Obserwowane objawy kliniczne są oczywiste. Można spodziewać się gorączki, krwotocznych zmian skórnych w całym ciele świni, zaburzeń oddechowych z krwotocznymi wydzielinami z nosa przed śmiercią zwierzęcia. W obrazie sekcyjnym można spodziewać się krwotocznych zmian w wielu narządach, często w nerkach, węzłach chłonnych, w powiększonej śledzionie, chociaż nie powinniśmy spodziewać się tych zmian u wszystkich zakażonych świń.
• Podostry: Objawy kliniczne są podobne do tych obserwowanych w postaci ostrej, ale mniej nasilone. Śmiertelność może osiągnąć od 30 do 70% w ciągu pierwszych 3-4 tygodni po zakażeniu. Postęp choroby będzie znacznie wolniejszy niż w przypadkach ostrej choroby, a objawy kliniczne mogą nie być równie charakterystyczne.
• Przewlekły: Objawy kliniczne są zróżnicowane, odnotowano brak apetytu, utratę masy ciała, krwawą biegunkę, zaburzenia oddychania i zapalenie stawów. Śmiertelność utrzymuje się poniżej 20%, większość zwierząt przeżywa i wysiewa wirusa przez miesiące.

Wczesne wykrywanie ASF

Wczesne wykrycie choroby może być wyzwaniem z powodu braku specyficznych objawów klinicznych ASF. Nasilenie i różnorodność klinicznych objawów u świń będzie się różnić w zależności od zjadliwości szczepu ASF i tego, czy obecne są inne czynniki zakaźne.

Diagnostyka różnicowa jest skomplikowana, ponieważ objawy kliniczne i zmiany makroskopowe mogą przypominać objawy obserwowane w przypadku innych chorób świń, takich jak różyca, salmonella, klasyczny pomór świń, PRRS o wysokiej zjadliwości, zespól skórno- nerkowy, czy dyzenteria świń.

Choroba może pozostać niewykryta przez wiele dni, aż objawy kliniczne i wzrost śmiertelności staną się wystarczająco widoczne, co spowoduje wszczęcie dochodzenia diagnostycznego. Ponadto obecność innych chorób w gospodarstwie może opóźnić rozpoznanie ASF, ponieważ nagły wzrost śmiertelności i pojawienie się objawów klinicznych można przypisać także innym chorobom. Ułatwia to dalsze rozprzestrzenianie się wirusa na inne gospodarstwa poprzez przemieszczanie zakażonych bezobjawowo świń we wczesnych stadiach choroby.

Objawy kliniczne obserwowane w przypadkach ASF to:

• Gorączka (>40 stopni)
• Spadek apetytu i wagi
• Zmiany krwotoczne na skórze. Często obejmują uszy i dystalne części kończyn
• Krwista biegunka
• Wymioty
• Duszność
• Krwisty wypływ z nosa
• Ronienia
• Nagła śmierć

Zmiany makroskopowe często obserwowane w przypadkach ASF

• Punkcikowate wybroczyny w wielu narządach, najczęściej w nerkach i pęcherzu.
• Splenomegalia (powiększenie śledziony)
• Wybroczynowość i powiększenie węzłów chłonnych
• Zapalenie osierdzia z nadmiarem płynu osierdziowego

Wszystko to stanowi podsumowanie najczęściej zgłaszanych objawów klinicznych z wielu ognisk w różnych krajach. Jednak nie wszystkie objawy kliniczne będą występować podczas wybuchu choroby. W obliczu wybuchu ASF nie wszystkie świnie zakażą się jednocześnie, dlatego powinniśmy spodziewać się zmienności nasilenia objawów klinicznych między zwierzętami.

Diagnostyka laboratoryjna

Z powodu tej różnorodności objawów klinicznych i braku zmian specyficznych dla ASFV, konieczne jest postawienie diagnozy z wykorzystaniem testów laboratoryjnych. Dostępnych jest wiele zwalidowanych testów do wykrywania materiału genetycznego i przeciwciał przeciwko ASFV. PCR jest powszechnie stosowanym testem do wykrywania wirusa we wczesnych stadiach choroby. Krew pełna, śledziona, nerki i węzły chłonne są preferowanym typem próbki do wykrywania wirusów. W przewlekłej postaci choroby obserwuje się okresowe siewstwo, dlatego też ważne jest, aby oprócz testu PCR wykonać testy serologiczne w celu wykrycia przeciwciał.

W krajach, w których nie ma laboratoriów lub jest ich za mało, diagnozowanie afrykańskiego pomoru świń na wczesnym etapie choroby może być wyzwaniem. To dodatkowo komplikuje diagnozę i wczesne wykrycie choroby.

Kluczowe kwestie

• Objawy kliniczne zależą od zjadliwości szczepu
• Objawy kliniczne przypominać objawy obserwowane w przypadku innych ważnych chorób świń
• W pierwszych dwóch tygodniach choroby śmiertelność może być niska
• Zakażone świnie mogą przenosić ASFV bezobjawowow
• Kluczem do wczesnego wykrycia zakażenia są niezawodne i szybkie testy diagnostyczne