Przypadek kliniczny: Niska płodność i zwiększona liczba powtórek rui w okresie letnim

Opis fermy

Ferma jest zlokalizowana w dolinie rzeki Po w północnych Włoszech. Ferma liczy 1400 loch i produkuje prosięta w wadze 3-40 kg. Ferma jest wolna od choroby Aujeszkyego, lecz występuje tam PRRSV, Mhyo i APP. Program szczepienie loch przedstawia się następująco:

• Choroba Aujeszkyego: 3 razy w roku (dwukrotnie razem ze szczepieniem przeciw grypie)
• E. Coli i ZZZN: 2 immunizacje loszek w drugim trymestrze ciąży
• Różyca i parwowiroza: w kojcu porodowym na tydzień przed odsadzeniem
• PRRS: w 6 dniu laktacji i 60 dniu ciąży

Loszki remontowe kupowano w wadze 30 kg i były wolne od PRRS. Loszki utrzymywano w obiekcie poza fermą do około 50 kg po czym wprowadzano je do fermy, gdzie przebywały w izolacji w systemie cpp-cpp.

Pierwszy przypadek

Z fermy donoszono o problemach z płodnością: średnia liczba prosiąt żywo urodzonych w 2015 roku wyniosła 11,91. Liczba prosiąt była niska niezależnie od wieku lochy (tabela 1).

Tabela1. Liczba prosiąt urodzonych w 2015 roku z podziałem na wiek loch.

Ciąża	Liczba urodzonych	Żywo urodzone	Martwo urodzone
1	11.19	10.67	0.52
2	11.96	11.58	0.38
3	12.71	12.31	0.40
4	13.36	12.69	0.67
5	13.42	12.54	0.88
6	13.36	12.35	1.01
7	13.24	11.92	1.32
≥8	12.89	11.64	1.25
	12.62	11.91	0.71

Liczba mumifikatów u loszek była nieco podwyższona (3,7%). Obraz kliniczny kontrastował z dobrymi wynikami badania ultrasonograficznego a współczynnik wyproszeń spadł w lecie.

W lecie zaobserwowano pogorszenie problemów z resorpcją nawet po badaniu ultrasonograficznym. Obserwowano również ronienie oraz niekiedy obecność „pustych” loch w kojcach gdzie nie stwierdzano ronienia. W tabeli 2 pokazano wyniki badania ultrasonograficznego i współczynnika wyproszeń.

Tabela 2: Wyniki badania ultrasonograficznego i współczynnik wyproszeń w 2015 roku.

	Sty	Lut	Mar	Kwi	Maj	Cze	Lip	Sie	Wrz	Paź	Lis	Gru
Dodatni wynik USG (%)	93.2	92.5	91.5	90.3	91.5	89.5	83.2	82.2	84.4	86.2	92.1	93.4
Współczynnik wyproszeń (%)	90.1	88.4	87.1	86.4	86.1	85.3	71.1	68.3	70.1	80.8	89.9	91.2

Analizując powtórki rui stwierdzono większą liczbę powtórek nieregularnych co było oczywistym sygnałem ostrzegawczym, chociaż nie obserwowano żadnych objawów klinicznych na fermie. Oczywiście liczba odsetek powtórek nieregularnych znacząco wzrósł w lecie, kiedy problemy z płodnością są spotykane najczęściej. Wyniki badań laboratoryjnych w kierunku chorób przebiegających z obniżeniem płodności były ujemne. Ryciny 3 i 4 pokazują rozkład przypadków powtórek rui w różnych okresach roku. Ogólnie liczba nieregularnych powtórek była wyższa niż spodziewana z wyraźnie zaznaczonym pogorszeniem stosunku między powtórkami regularnymi i nieregularnymi w okresie letnim.

Omówienie przypadku

Pierwszą rzeczą, którą sprawdziliśmy było zweryfikowanie poprawności badania ultrasonograficznego. Pierwsze badanie wykonano między 23 i 29 dniem ciąży a drugie w 40 dniu. Jak wyżej stwierdzono ciąża była tracona między pierwszym i drugim badaniem: obserwowano wczesne ronienie lub w niektórych przypadkach zupełny brak płodów w drugim badaniu, przy braku ronienia. Po upewnieniu się, że badanie USG było wykonywane poprawnie, sprawdziliśmy sposób wykrywania rui oraz czas i technikę inseminacji, które również okazały się wykonywane prawidłowo. Sposób w jaki personel rejestrował liczbę żywo i martwo urodzonych, mumifikatów i prosiąt przygniecionych w trakcie porodu, był również prawidłowy.

Wysunięto przypuszczenie, że niska liczba urodzonych prosiąt wynikała z przedwczesnego po inseminacji wprowadzania loch do kojców. Podejrzewano, że przez większą część roku, kiedy stres środowiskowy jest niższy, lochy są skutecznie inseminowane lecz rodzą zbyt małą liczbę prosiąt. Z drugiej strony w lecie ciąże są tracone czym można wyjaśnić dużą liczbę nieregularnych powtórek rui.

Teoria ta wyjaśniałaby dlaczego w łatwiejszych dla loch porach roku współczynniki płodności i wyproszeń były doskonałe, podczas gdy liczba rodzących się prosiąt była niesatysfakcjonująca.

Grupy loch liczyły między 16 i 18 zwierząt, chociaż mogło ich być 28-30. Lochy były karmione rano i po południu.

Wykonane badania

Zanim rozważono stworzenie nowej przestrzeni dla loch, które przez pierwsze 4 tygodnie po inseminacji mogłyby przebywać w indywidualnych kojcach, zdecydowano o zmianie wykorzystania kojców indywidualnych już obecnych na fermie. Były one używane dla loch odsadzonych przed kryciem.

Zdecydowano, żeby lochy odsadzać do wspólnych kojców a jedna z czterech grup tygodniowych trafiała to kojców indywidualnych w dniu krycia, gdzie przebywały przez pierwsze 28 dni ciąży. Pozostałe grupy inseminowano w kojcach grupowych.

Rozwój sytuacji

W grudniu 2015 roku, 3 grupy, które przebywały w kojcach grupowych przez cały okres ciąży porównano z grupami, które pierwsze 28 dni ciąży spędzały w kojcach indywidualnych.

Wyniki badania USG i współczynnik wyproszeń grup w czasie pisania artykułu, były optymalne, jak w okresie poza letnim (rycina 5).

Najciekawiej wygląda liczba prosiąt urodzonych, jak pokazano na rycinie 6. Lochy utrzymywane w kojcach indywidualnych przez pierwsze 28 dni ciąży rodziły jedno prosię więcej niż lochy utrzymywane w kojcach zbiorczych (odpowiednio 13,84 i 12,80 wszystkich urodzonych).

Różnica u pierwiastek była jeszcze wyraźniejsza. Chociaż nie wykazano różnicy we współczynniku płodności i współczynniku wyproszeń, różnicę 1,55 prosięcia stwierdzono w liczbie urodzonych (13,04 i 11,49), co wskazywało, że loszki remontowe były bardziej wrażliwe na skutki wczesnego umieszczania w kojcach wspólnych (często wspólnie ze starszymi lochami). Na rycinach 7 i 8 pokazano dane dotyczące pierwiastek.

Dane z miesięcy letnich również były interesujące: lochy, które spędziły cztery pierwsze tygodnie ciąży w kojcach indywidualnych nie wykazywały obniżonej płodności, objawów resorpcji, lub nieregularnej rui. Z drugiej strony mimo, że obserwowano mniej powtórek niż w 2015 roku, u loch które spędziły cały okres ciąży w kojcach grupowych współczynnik ten przekraczał 10%.

Tabela 3: Zmiany (kojce indywidulane vs. kojce zbiorcze) w wykrywaniu ciąży w pierwszym i drugim badaniu USG w miesiącach letnich.

Tydzień	Lokalizacja lochy (kojec ind.-C/zbiorczy-P)	1 badanie USG	2 badanie USG
28-2016	C	94.61	91.44
29-2016	P	92.12	89.42
30-2016	P	90.1	84.19
31-2016	P	98.28	94.83
32-2016	P	89.56	78.25
33-2016	C	91.35	87.04
34-2016	P	90.67	83.44
35-2016	P	89.61	84.51
36-2016	P	86.34	73.56
37-2016	P	90.23	87.35
38-2016	C	92.77	88.89
39-2016	P	91.6	86.4
40-2016	P	88.43	83.9
41-2016	P	93.45	90.18

Należy wziąć pod uwagę dwa czynniki: w lecie 2016 roku nie było tak gorąco jak w roku poprzednim a także przykładano większą uwagę do tworzenia grup, próbując zmniejszyć zagęszczenie zwierząt (poniżej wymaganego minimum) oraz dopasować wielkość i wagę loch. Poza tym zdecydowano o karmieniu ciężarnych loch raz dziennie. Ilość paszy w pierwszym miesiącu ciąży zwiększono o 10-15%. Ilość paszy była stopniowo zmniejszana w kolejnych tygodniach.

Wniosek

W czasie przygotowywania tego artykułu liczba prosiąt pochodzących z inseminacji w okresie letnim jest cały czas nieznana. Jak podano wyżej, łagodniejsze lato oraz zastosowane zmiany spowodowały zmniejszenie liczby nieregularnych powtórek rui i resorpcji w porównaniu do poprzedniego roku.

Obecnie czekamy na wyniki wyproszeń po czym podjęte zostaną decyzje czy inwestować w budowę pomieszczenia z indywidualnymi kojcami dla loch ciężarnych w pierwszych 4 tygodniach ciąży.