Jak podejść do problemu kulawizn u loch?

Na przestrzeni ostatnich lat częstość występowania problemu kulawizn u loch znacząco wzrosła.

Analiza przyczyn, dla których lochy są poddawane ubojowi wykazała, że drugą pod względem częstości była kulawzina. Możemy jednak wpłynąć na częstość występowania tego problemu poprzez poprawę warunków zoohigienicznych i odpowiednie zarządzaniem stadem.

Zdjęcie 1: Przerośnięta racica

Oszacowanie skali problemu- wprowadzenie

Od 2008 roku ocena problemu kulawizn w stadach trzody chlewnej stała się kolejnym elementem naszej pracy. Okazało się, że problem kulawizn nie pojawiał się regularnie w ciągu roku, ale zaostrzał się w danych stadach co 3-4 miesiące.

Do tamtej pory, w przypadku wystąpienia kulawizny chore zwierzęta były leczone lekami przeciwzapalnymi w formie iniekcyjnej i antybiotykami takimi jak: amoksycylina, linkomycyna i tylozyna, podawanymi w paszy.

Z reguły leczenie skutkowało ustąpieniem objawów u znacznej części zwierząt, jednak po kilku miesiącach następował ich nawrót.

Po przeanalizowaniu problemu występowania kulawizn w nadzorowanych przez nas stadach, w każdym z analizowanych gospodarstwach zaobserwowaliśmy pewną regularność w pojawianiu się tego schorzenia.

Na przykładzie tego badania proponujemy wykonanie podobnej oceny w gospodarstwach, gdzie pojawia się problem kulawizn u loch.

Zdjącie 2: Ropne zapalenie i złamanie paliczka

Jak przeprowadzić ocenę kondycji racic?

1. Wybrać 50 zwierząt z sektora porodowego, najlepiej lochy, które niedawno urodziły (są spokojniejsze, więcej czasu spędzają w pozycji leżącej).
2. Ocenić stan zdrowia kończyn tylnych, ponieważ są łatwiejsze w badaniu. W sumie: 100 kończyn.
3. Wyniki badania opracować w formie tabeli z uwzględnieniem stopnia zmian i ich lokalizacji.
4. Ocenić jakość racic (kolor, konsystencja, nierówności, nieprawidłowości budowy itd.).
5. Ocenić stan kojców (jakość podłoża, wilgotność, ruszt itd.).

Najczęściej dostrzegane przez nas uszkodzenia obejmowały:

• Przerośnięcie/owrzodzenia piętek
• Pęknięcia na bocznej ścianie racicy
• Pęknięcia podeszwy racicy/piętek
• Pęknięcia ściany poziomej
• Przerośnięcie racicy
• Uszkodzenia linii białej

Zdjęcie 3. Pęknięcie poprzeczne ściany racicy

Kilka rzeczy do zapamiętania

Oprócz oceny stanu racic i warunków panujących w budynkach gospodarczych, warto również prześledzić wyniki produkcyjne danego stada. Jeżeli problem kulawizn trwa od dłuższego czasu, bedzie miał on odzwierciedlenie w wydajności produkcji.

Niektóre parametry, które powinniśmy poddać analizie:

• Współczynnik płodności
• Współczynnik porodów
• Roczny remont stada w %
• Liczba porodów/ liczby loch brakowanych
• % loch padłych w stadzie (eutanazja lub nagła śmierć)
• % brakowania loch prośnych
• Liczba prosiąt odsadzonych /rok /lochę
• Liczba prosiąt odsadzonych do prosiąt urodzonych/ kojec

Po pierwszej wykonanej ocenie można sporządzić raport i zapoznać z jego wynikami właściciela gospodarstwa. Warto wyszczególnić częstość występowania zmian i rodzaj uszkodzeń, a następnie zaplanować działania mając na względzie omówione wcześniej zagadnienia.

W wielu badanych przez nas gospodarstwach nawet 30-40% loch miało uszkodzenia drugiego (średniego) i trzeciego (ciężkiego) stopnia.

Następne kroki

Po ocenie stopnia uszkodzeń racic u loch z danego stada należy wdrożyć suplementację diety uwodnionymi chelatami aminokwasowymi, zarówno loch luźnych, jak i w okresie ciąży i karmienia. Celem zastosowania tego rodzaju dodatku jest poprawa jakości puszki racicowej. W przypadku zwierząt, u których wystepują ciężkie uszkodzenia racic należy zastosować leki w formie iniekcyjnej i w razie potrzeby rozważyć zmianę podłoża.

Po 6 miesiącach należy dokonać ponownej oceny stanu racic. Racica rośnie w tempie 5-7 mm na miesiąc, więc po takim czasie (6 miesiącach) jest ona niemal zupełnie odnowiona.

Kolejnym elementem, na który należy położyć nacisk jest wykonywanie okresowej korekcji racic w danym stadzie. Zabieg najlepiej wykonać, gdy locha znajduje się w kojcu porodowym, w pozycji leżącej.

We wszystkich gospodarstwach, po 5-6 miesiącach suplementacji cynkiem, miedzią i manganem zaobserwowaliśmy redukcję częstości występowania uszkodzeń racic, jak i ciężkości obecnych zmian chorobowych.

Wnioski

1. Pierwszym krokiem do trafnego oszacowania problemu kulawizn u loch w danym stadzie jest prawidłowa ocena stanu racic u tych zwierząt. Należy także uwzględnić parametry produkcyjne takie jak współczynnik porodów, współczynnik płodności, % padłych i poddanych eutanazji loch itd.
2. We wszystkich leczonych gospodarstwach po 5-6 miesiącach od wdrożenia suplementacji chelatami mineralnymi zaobserwujemy znaczącą redukcję przypadków kulawizn i uszkodzeń racic. Zauważymy także poprawę jakości keratyny, tworzącej puszkę racicową; ciemnobrązowy kolor racicy zostaje zastąpiony kremowym.
3. Z naszego doświadczenia wynika także, że istnieje znacząca zależność między spadkiem przypadków kulawizn w stadzie, a poprawą wskaźników produkcyjnych dotyczących rozrodu.
4. Zalecamy, aby w miarę możliwości rozpocząć suplementację jeszcze u młodych, rosnących loszek przeznaczonych do rozrodu. Takie działanie zapobiega występowaniu osteochondrozy. Nasze doświadczenie pokazuje także, że stosowanie chelatów u zwierząt rozwijajacych się zaowocowało spadkiem % loch brakowanych przed trzecim oproszeniem. W przypadku niektórych gospodarstw różnica ta wynosiła nawet 42,8% do 23,3%.
5. Niegdy nie jesteśmy w stanie ocenić problemu kulawizn "na oko". Zawsze należy wziąć pod uwagę również inne czynniki, tak aby mieć możliwość oceny wpływu naszych działań na wydajność produkcyjną.